Waarom verkiezingen een illusie van democratie zijn

Zondag 14 oktober was alweer een ‘hoogdag van de democratie’, hoera! Het kiesvee heeft gestemd, de democratische dienstplicht is vervuld. Nu zijn de partijen opnieuw aan zet. Dezer dagen wordt er overal te lande druk gerekend, gebluft, gepaaid en afgewezen. En meer van dat na de volgende verkiezingen van mei 2019. Zo werkt politiek nu eenmaal, zegt men dan. Maar ik sta erbij en kijk ernaar met groeiende ergernis, afkeer zelfs. Dat verkiezingen als vanzelfsprekend tot democratie zouden leiden, dat geloof ben ik intussen verloren.

Democratie betekent letterlijk ‘de macht van het volk’, en draait dus om inspraak en zelfbestuur. In het oude Athene kwamen alle vrije mannen (want vrouwen en slaven werden onverbiddelijk uitgesloten) samen op de agora voor grote volksvergaderingen waarin ze elk één stem hadden, ongeacht hun sociale status, beroep of opleidingsniveau. Dit (gedeeltelijke) gelijkheidsbeginsel, het vertrouwen dat elke vrije man beschikt over de intellectuele capaciteiten om politieke beslissingen te nemen over gemeenschappelijke zaken, was essentieel voor de Atheense democratische praktijk, die grotendeels via loting verliep.

“De Amerikaanse Revolutie werd uitgevochten ‘in naam van het volk’, maar het was nooit de bedoeling om de macht over te dragen aan de massa.”

Vele eeuwen later werd het woord ‘democratie’ terug opgevist door de oprichters van de Verenigde Staten van Amerika, die zich op Onafhankelijkheidsdag in 1776 afscheurden van moederland Groot-Brittannië. De Founding Fathers argumenteerden niet enkel dat het onmogelijk was om de Atheense stedelijke democratie op te schalen naar een groter gebied, maar ook dat dat gevaarlijk was, omdat directe democratie onvermijdelijk zou leiden tot volksmennerij, chaos en uiteindelijk een machtsgreep door een of andere dictator. Daarom installeerden zij een representatief politiek systeem, met afgevaardigden die legitimiteit en beslissingsmacht verwierven via verkiezingen.

De Amerikaanse Revolutie werd dan wel uitgevochten ‘in naam van het volk’, maar het was nooit de bedoeling om de macht daadwerkelijk over te dragen aan de massa.

Dit artikel is enkel beschikbaar voor abonnees

Word dus snel lid!

Jaarabonnement

Neem een Jaarabonnement

De beste artikels en strafste interviews worden niet zonder jou geschreven.

Word lid en krijg 2 bookzines per jaar, toegang tot alle online artikels en allerlei leuke extra’s.

Naar de winkel!

Online abonnement

Neem een Jaarabonnement

Of neem een online abonnement en krijg toegang to alle artikels op de site.

Naar de winkel!

Zonder jou geen Charlie!

Kom bij de leukste club van het internet en krijg: 2 bookzines per jaar, Charlie goodies en toegang tot alle online artikels.

En het allerbelangrijkste: de wetenschap dat je bijdraagt aan een stem die nodig is!

Colofon

  • Hoofdredactie Jozefien Daelemans
  • Chef redactie Selma Franssen
  • Marketing & partnerships Sophie Docx
  • Art Direction & fotografie Sarah van Looy Carmen de Vos Sandra Mermans
  • Design & code Birdseye design
Adres Redactie

LDV United
t.a.v. Charlie Magazine
Rijnkaai 100
2000 Antwerpen