Waarom is het speculum zo’n marteltuig?

Wetenschapsliefhebster en fulltime nieuwsgierigaard Stephanie Dehennin zoekt dingen uit die ons allemaal bezig houden, zodat jij dat niet hoeft te doen.

Spreek het woord ‘speculum’ uit en de meeste vrouwen zullen even huiveren. Sowieso is er weinig zo gênant en ontmenselijkend als in je blote kont half over een tafel te zitten met je benen wijd opengespreid in veredelde stijgbeugels. Voeg daar een instrument aan toe dat je vaginawanden openspert en akelige geluidjes maakt, en je begrijpt waarom vrouwen de eendebek ‘de blikopener voor vagina’s’ noemen. Veel vrouwen skippen ook hun routine-onderzoeken uit pure angst, met alle gevolgen van dien. Kunnen we dus echt niets beters uitvinden om een gyneacologisch onderzoek net iets minder onaangenaam te maken?

De oorsprong van de eendebek

Het speculum dateert al van het oude Rome. Tijdens opgravingen in Pompeii werden er eendenbekken gevonden die au fond niet zo gek veel verschillen van het moderne speculum. Toegegeven, het waren een soort veredelde kurkentrekker met twee lepels aan, maar het principe blijft hetzelfde.

Een kleine selectie vintage eendebekken uit de 14e, 15e en 16e eeuw

Doorheen de geschiedenis zijn er allerlei versies van de eendebek ontwikkeld, verschillend in grootte, met allerlei soorten zwengels en handvatten, maar steeds volgens hetzelfde principe. Het speculum dat we vandaag kennen wordt, naargelang de bronnen die je raadpleegt, toegeschreven aan vroedvrouw Marie Anne Boivin of aan dokter James Marion Sims.

Marie Anne Boivin was één van de vele vrouwen wiens wetenschappelijke contributies grotendeels onderbelicht zijn gebleven. In het begin van de 19e waren het nog voornamelijk mannen die de medische plak zwaaiden. Boivin werd niet toegelaten aan de geneeskundige faculteit omwille van haar gender, en ging dus maar vroedkunde studeren. Toch ontwierp ze een bekkenmeter, ontdekte ze de oorzaak van menig type bloedingen, miskramen en verschillende pathologieën van de baarmoeder en de placenta.

Dit artikel is enkel beschikbaar voor abonnees

Word dus snel lid!

Jaarabonnement

Neem een Jaarabonnement

De beste artikels en strafste interviews worden niet zonder jou geschreven.

Word lid en krijg 2 bookzines per jaar, toegang tot alle online artikels en allerlei leuke extra’s.

Naar de winkel!

Online abonnement

Neem een Jaarabonnement

Of neem een online abonnement en krijg toegang to alle artikels op de site.

Naar de winkel!

Zonder jou geen Charlie!

Kom bij de leukste club van het internet en krijg: 2 bookzines per jaar, Charlie goodies en toegang tot alle online artikels.

En het allerbelangrijkste: de wetenschap dat je bijdraagt aan een stem die nodig is!

Colofon

  • Hoofdredactie Jozefien Daelemans
  • Chef redactie Selma Franssen
  • Marketing & partnerships Sophie Docx
  • Art Direction & fotografie Sarah van Looy Carmen de Vos Sandra Mermans
  • Design & code Birdseye design
Adres Redactie

LDV United
t.a.v. Charlie Magazine
Rijnkaai 100
2000 Antwerpen