“Ik ben geen racist maar…”

Sarah Van Liefferinge, Charlie en Gentenaar, komt vaak schoon volk tegen. En daar ontstaat meestal iets moois uit – desnoods enkel in haar hoofd. Foto: Sandra Mermans
“Dag mevrouw, mag ik u wat vragen?”

Ik zit op een plein aan Gent Zuid en wil net een eerste hap nemen van mijn stuk bananencake, en ik kan u verzekeren: dat is niet het beste moment om mij te storen. Voor mijn neus staat een ventje van een jaar of 10, met grote donkere ogen en een hazenlip.

Roma, denk ik instinctief. Hij wil waarschijnlijk geld, zo schiet door mijn hoofd.

Hij ruikt mijn twijfel. “Voor school,” voegt hij er voorzichtig aan toe.

“Het aantal keren dat ik bijna-bedot wil worden op dezelfde plek is eindig, hoe schattig de oplichter ook moge wezen.”

Ik werp een blik op het blad dat hij vasthoudt. Dat lijkt verdacht sterk op zo’n lijst waarop je je naam invult voor de goede zaak, om dan plots – onaangekondigd – verondersteld te worden 10 euro te doneren, want dat hebben al die andere namen toch ook gedaan? Ik ben geen racist, maar… Het aantal keren dat ik bijna-bedot wil worden op krek dezelfde plek is eindig, hoe schattig de oplichter ook moge wezen.

“Dat is niet voor school he vriend?”, merk ik vragend op.

“Jawel,” zegt hij.

“Oké, ik luister. Wil jij een stuk cake?”

“Neen dank u wel. Wat is uw hobby?”

“Euhm. Lezen.”

“Houdt u van fietsen?”

“Ja.”

En hop, met een snelle “dank u” draait hij zich om en weg is hij. Daar zit ik dan, alleen met mijn beschamende vooroordelen en onaangeroerde bananencake.

Nu pas zie ik zijn clan wat verderop: vier enthousiaste tieners met een zo mogelijk nog geestdriftigere lerares, een OKAN-klasje van “anderstalige nieuwkomers”.

“Jullie mogen niet bang zijn!” zo hoor ik haar aanmoedigen. “Veel mensen zullen eerst denken dat jullie iets willen verkopen. Daarom reageren ze soms onvriendelijk. Daarom ook moeten jullie zeggen dat het voor school is. Oké? Ga maar!”

“Dit is structureel racisme. Het zit in mij, ingebakken, en zonder daar echt aan te werken krijgt ge dat er niet uit.”

Ze zwermen weer uit over het plein, het ventje van daarnet is de meest schuchtere. Een meisje met lange zwarte vlechtjes en een brede innemende lach, ik schat haar 14, huppelt rond op zoek naar mensen die Nederlands willen babbelen met haar. Een tweede meisje met lange golvende paardenstaart en bruine reeënogen praat zichzelf moed in, en stapt dan glimlachend op een nieuwe voorbijganger af. En de puber met de unibrow en de lange zwarte jas drijft mee op de trefzekerheid van de meisjes, en probeert onderwijl vooral zijn haar in de plooi te houden. Het ventje passeert me weer en lacht me toe. Ik steek mijn duim omhoog.

En ik besef: was deze jongen blond geweest, met hemelsblauwe ogen en een perziken teint, dan had ik waarschijnlijk meteen verondersteld dat hij op pad was voor school, of voor de jeugdbeweging, of wie weet zelfs, dat hij geld inzamelde voor een arm ziek klasgenootje met Syrische roots. En dit, dit is structureel racisme. Het zit in mij, ingebakken, en zonder daar echt aan te werken krijgt ge dat er niet uit jong.

4 reacties
  • Charlotte says:

    Sarah,
    Jouw tekst raakt me diep, niet te min omdat ik moet toegeven dat ook ik schuld moet bekennen. Hoe graag ik ook schreeuw dat ieder mens, mens is betrap ik mezelf af en toe op een onterecht vooroordeel. Machteloos overmeesterd door structureel racisme.

  • Bruno says:

    Bij mij is het altijd omgekeerd, ik denk altijd van, ik zal wel vooroordelen hebben. Maar laatst was het geld vragen, of zwarte tieners die last brachten. Ik vind het beschamend dat mensen schuldgevoel willen aanwakkeren in mensen die hier geboren en getogen zijn, schuldgevoelens voor mentale faculteiten waar absoluut niet mis mee is. Het is compleet normaal en oké om stereotiepen te vormen en statistische studies hebben de neiging om aan te tonen dat die stereotiepen ook wel geldig zijn, of het nu over de kosten van migratie gaat of over meer antisociaal gedrag. Foei.

  • Veerle De Kesel says:

    Bedankt voor de schone tekst!
    Heel fijn om dit te lezen.
    Ik vertel het morgen aan de betreffende leerlingen.
    En ja, morgen gaan ze weer op pad, zoals elke vrijdagmiddag.
    Ik ben blij dat ik mijn beoogde doelen bereik: (1) anderstalige nieuwkomers hun spreekdurf aanwakkeren en (2) de omgeving laten kennismaken met de anderstalige nieuwkomer en laten voelen dat we allemaal gewoon kind/ mens zijn en we niet verschillen van elkaar. Het is vaak een grotere oefening voor de omgeving, dan voor mijn leerlingen.

  • Ktke says:

    Dit is geen structureel racisme. Het is structurele discriminatie, structureel gebruik van stereotypen. Maar geen racisme. Het is een ziekte van deze tijd, ten pas en vooral te onpas het woord racisme gebruikten. Racisme is niet vooroordelen hebben, racisme is jezelf boven de ander plaatsen, omdat je je beter voelt dan hen, louter op basis van je afkomst/ras/huidskleur. Niet meer, voor al ook niet minder. Dat is namelijk veel ernstiger dan een vooroordeel gebaseerd op statistieken. En dat is ook waarom mensen allergisch reageren als ze racist genoemd worden. Ben je op die plaats al vaak aangesproken om iets te kopen? Perfect logisch dat je dan denk dat het weer gebeurt. Spijtig? Ja. Goed idee om daar iets aan te doen? Zeker. Racisme? Nope…

Plaats zelf een reactie

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Zonder jou geen Charlie!

Kom bij de leukste club van het internet en krijg: 2 bookzines per jaar, Charlie goodies en toegang tot alle online artikels.

En het allerbelangrijkste: de wetenschap dat je bijdraagt aan een stem die nodig is!

Colofon

  • Hoofdredactie Jozefien Daelemans
  • Chef redactie Selma Franssen
  • Marketing & partnerships Sophie Docx
  • Art Direction & fotografie Sarah van Looy Carmen de Vos Sandra Mermans
  • Design & code Birdseye design
Adres Redactie

LDV United
t.a.v. Charlie Magazine
Rijnkaai 100
2000 Antwerpen