Hoe de toxische moeder-dochterrelatie Whitney Houstons leven stuurde

Hoe de toxische moeder-dochterrelatie Whitney Houstons leven stuurde

Iconisch en baanbrekend. Dat was Whitney Houston. Exact zeven jaar geleden vandaag liet de Afro-Amerikaanse zangeres op tragische wijze het leven. Ze was nog geen 50. Weer een slachtoffer van een vroege overdosis fame? Ik keek onlangs de documentaire Whitney: “Can I Be Me” over haar tumultueuze leven en kreeg daarbij een nieuw inzicht. De toxische moeder-dochterrelatie met Cissy Houston plantte de eerste zaadjes voor Whitney’s downfall.
She died from a broken heart.” Met deze straffe zin begint de documentaire. Op 11 februari 2012, in een bad van het Beverly Hilton Hotel, overlijdt Whitney Houston. De oorzaak: verdronken na een mogelijke hartaanval als gevolg van druggebruik. Haar hart had het letterlijk begeven. De enige oorzaak? Nee. Haar hart kon de druk van haar omgeving niet meer aan.

Moederliefde

Whitney Houston zocht haar hele leven naar naar aanvaarding, vertelt de documentaire. Ze verborg haar Afro-Amerikaanse roots om te blenden met de toen nog door witte mensen gedomineerde showbizzwereld. Daardoor vond een deel van de zwarte gemeenschap Whitney niet black genoeg. Haar twee oudere broers sleurden Whitney op jonge leeftijd mee in het drugmilieu, wat in schril contrast stond met haar strenge, religieuze opvoeding waar alles draaide rond de kerk en God. Ze werd langs alle kanten gepusht, en miste de liefde van haar moeder.

Links: Cissy Houston in 1975. Rechts: Cissy Houston in 1996.

De documentaire laat me met veel vragen achter. Hoe ontstaat een toxische moeder-dochterrelatie? En hoe komt het dat een moeder haar dochter soms niet de liefde kan geven die ze nodig heeft? Ik klop met al mijn vragen aan bij klinisch psychologe, Lisa Bernaerts. “Vaak heeft ‘het kunnen uiten van liefde’ te maken met wat je zelf in je jeugd hebt meegekregen. De vraag is dan: hoe was de jeugd van Cissy, Whitney’s moeder? Kreeg zij van haar ouders de vrijheid om zich te uiten? Heeft zij traumatische ervaringen achter de rug? Het is interessant om vanuit het standpunt van Cissy de moeder-dochterrelatie te analyseren.”

Cissy verloor op 18-jarige leeftijd haar vader. En haar moeder stierf toen ze nog maar vijf was. Misschien heeft Cissy niet genoeg liefde ontvangen in haar eigen jeugd? Zo eenvoudig is het niet, zegt Lisa Bernaerts. “Controle houden in relaties door dominant te zijn kan een overlevingstactiek zijn. Maar ja, gedrag is complex en niet lineair te verklaren. Het is geen kwestie van oorzaak-gevolg.”

succesvolle dromen

Cissy won twee Grammy’s voor haar gospelzang en was een tijdje achtergrondzangeres voor bekende namen als Aretha Franklin. Maar zij kende nooit het succes dat haar dochter had. “I taught her, what she knew.” Het is een terugkerende zin waarmee Cissy credit neemt voor het talent van Whitney. Lisa Bernaerts: “Cissy struggelt misschien met de dromen die zij niet kon verwezenlijken. En daarom hoopt zij indirect haar dromen te kunnen waarmaken via Whitney. Ouders willen vaak meegenieten van het succes van hun kind vanuit een laag zelfbeeld.”

Kunnen ouders daarom niet meeprofiteren wanneer hun kinderen succesvol zijn? Volgens Bernaerts is dit zeker niet altijd een probleem. Pas wanneer het abnormale proporties aanneemt, kan het schade berokkenen aan het kind. Whitney bezat hetzelfde talent als haar moeder én had de carrière die haar moeder altijd al wilde. Dubbele pech.

Cissy of sissy?

Ex-man van Whitney Houston, Bobby Brown, op de show Sister Circle Live in 2018.

De slechte moeder-dochterrelatie had invloed op Whitney’s latere relaties. Denk maar aan haar ex-man Bobby Brown. Hij sleurde haar nog dieper mee in het druggebruik en zijn obsessie met het sterrenleven. Ze deden alles samen, ook drugs. Voor haar zelfbeeld was de competitieve Brown allesbehalve positief. In 2009 verklaarde Whitney Houston bij Oprah dat Brown haar emotioneel mishandelde.

“Ik geloof dat Whitney Houston de innerlijke bossy stem van haar moeder dagelijks met zich meedroeg.”

De druk van haar moeder om perfect te zijn hielp niet. Whitney wilde indruk maken en ik geloof dat zij de innerlijke bossy stem van haar moeder dagelijks met zich meedroeg. De rol van een moeder kan een kind maken of kraken. Bernaerts: “Dit geldt voor ouders in het algemeen. Een gezond zelfbeeld ontwikkelen hangt vaak af van de verstandhouding met de ouders.”

Cissy wilde ook controle over de entourage van haar dochter. Cissy was geen sissy. Ze besloot de enige positieve invloed in Whitney’s leven weg te duwen. Robyn Crawford, Whitney’s hartsvriendin en creative director, was sinds haar jeugd de rechterhand van de ster. Zij was een lesbische vrouw en daar kon de streng religieuze Cissy niet mee lachen. Bernaerts: “Potentiële tegenstanders proberen uitschakelen is al zeer vergaand gedrag. Het toont aan in hoeverre de moeder kon reflecteren of mentaliseren zoals het in de psychologie heet. De onmogelijkheid om zich in te leven in gedachten en gevoelens van een ander.”

Het intergenerationele domino-effect

Whitney en haar dochter Bobbi Kristina in 2009.

Altijd maar anderen tevreden stellen moet vermoeiend zijn. Haar vader, John, naar wie zij opkeek, stelde haar uiteindelijk ook teleur. Geld was het enige dat nog telde. De bloedverwanten en zelfs aangetrouwde familie rekenden op haar, of beter gezegd, op haar dollars.

26 juli 2015. Op 22-jarige leeftijd sterft Bobbi Kristina, Whitney en Bobby Brown’s dochter, ook door overmatig druggebruik. Had het voorkomen kunnen worden? Wie weet. “Intergenerationele problemen veranderen aan een traag tempo. De familieleden moeten eerst merken dat ze in een vicieuze cirkel zitten, voordat ze beter met elkaar leren omgaan. Vaak kan een goede partnerrelatie een compenserende rol spelen, als die persoon een gezonde relatie kan aangaan.”

“Achter de souldiva, zat een web van negativiteit, deels veroorzaakt door haar dominante moeder”

Vaak worden er grappen gemaakt over Whitney Houstons drugsverslaving, of worden haar problemen vastgepind op haar problematisch druggebruik. Maar het is veel te kort door de bocht om Whitney enkel te bestempelen als drug addict. “Meestal als iemand zich heel hard verliest in drugs of zich hard laat gaan, ligt het aan een opeenstapeling van verschillende tegenvallers.”

De documentaire was een eyeopener. Achter de souldiva zat een web van negativiteit, deels veroorzaakt door haar dominante moeder, Cissy Houston. Toch heeft Lisa Bernaerts mij erop gewezen dat Cissy ook een verleden heeft. Maar je eigen struggles, zijn geen excuus om je kind te benadelen. Bovendien heeft Whitney jammer genoeg nooit een levenspartner gevonden die haar van Cissy kon scheiden.

Whitney: “Can I be Me” kan je bekijken op Netflix. De docu bevat archiefbeelden van haar goede en slechte momenten. Meer nog: testimonials van vrienden, familieleden en haar intieme entourage.
Foto’s: Wiki Commons

Plaats zelf een reactie

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Zonder jou geen Charlie!

Kom bij de leukste club van het internet en krijg: 2 bookzines per jaar, Charlie goodies en toegang tot alle online artikels.

En het allerbelangrijkste: de wetenschap dat je bijdraagt aan een stem die nodig is!

Colofon

  • Hoofdredactie Jozefien Daelemans
  • Chef redactie Selma Franssen
  • Marketing & partnerships Sophie Docx
  • Art Direction & fotografie Sarah van Looy Carmen de Vos Sandra Mermans
  • Design & code Birdseye design
Adres Redactie

Toko Space
t.a.v. Charlie Magazine
Statiestraat 139
2600 Antwerpen