Opinie

“Praten over inclusie is belangrijk, maar het zijn onze daden die echt een verschil zullen maken”

“Praten over inclusie is belangrijk, maar het zijn onze daden die echt een verschil zullen maken”

Vandaag is Ada Lovelace Day (ALD), een dag waarop we wereldwijd de verwezenlijkingen van vrouwen in STEM vieren. Ada Lovelace was een wiskundige die in de negentiende eeuw leefde en de eerste computerprogrammeur. Een dag als vandaag is nog steeds welkom én nodig, meent gastredactrice Margaret Dawson.

 

Gendergelijkheid en gelijke beloning zijn dan wel buzzwords die iedereen graag in de mond neemt, maar een en ander is duidelijk nog niet voor morgen. Meer nog: aan het huidige tempo zal het zelfs nog honderden jaren duren eer we die doelen hebben bereikt, zo blijkt uit onderzoek van het Wereld Economisch Forum. De wereldwijde genderkloof zal pas binnen 108 jaar zijn gedicht, en de kloof op de werkvloer pas… binnen 202 jaar. De technologiesector telt nog altijd maar iets meer dan tien procent vrouwen in technische rollen. Tegelijk zijn nog altijd maar ongeveer vijf procent van de techleiders vrouwen.

“Vrouwelijke pioniers zoals Ada Lovelace effenden de weg voor de volgende generaties vrouwelijke vernieuwers.”

Het moet gezegd: tal van overheden, bedrijven en scholen zetten wereldwijd allerlei acties op om de waarde van genderdiversiteit te erkennen. Zo heeft men in het Verenigd Koninkrijk in 2017 al meldingsregels opgelegd die bedrijven verplichtten om ongelijkheden op het werk, vooral rond lonen, bekend te maken. Veel heeft dat echter niet geholpen: de genderkloof is er nauwelijks verkleind. Zowat 78 procent van de grootste Britse werkgevers handhaven nog altijd een loonkloof in het voordeel van mannen. Wereldwijd verdienen vrouwen nog steeds gemiddeld 72 cent voor elke euro die een man verdient voor hetzelfde werk.

Vrouwelijke pioniers uit de negentiende eeuw, zoals Ada Lovelace, de eerste computerprogrammeur die we op vandaag wereldwijd eren, effenden de weg voor de volgende generaties vrouwelijke vernieuwers. Maar tweehonderd jaar later zijn er nog altijd veel obstakels en moet er nog veel vooruitgang worden geboekt om gendergelijkheid te bereiken, vooral in sectoren als technologie, exacte wetenschap, engineering en toegepaste wiskunde.

Voor vrouwelijke technologen als Ada zou de huidige stand van zaken in de technologische sector, om het zachtjes uit te drukken, teleurstellend zijn. Op dit moment is slechts twaalf procent van de octrooihouders in de Verenigde Staten een vrouw. Veel experts gaan ervan uit dat de kosten en het proces om een octrooi te verwerven enorme hindernissen zijn om op ondernemersvlak gelijkheid te bereiken.

Margaret Dawson, VP Portfolio Product Marketing bij techbedrijf Red Hat.

Seksistische verwijten op Twitter

In april van dit jaar werd Katie Bouman, een 29-jarige postdoctoraal onderzoekster aan MIT, per ongeluk het gezicht van het ‘zwarte gat-project’, waar ze werd afgeschilderd als een ‘solitair genie’ en vervolgens verwikkeld raakte in een seksistische backlash.

Hoewel ze de verdiensten van haar collega-onderzoekers in het project al snel erkende, geven de Twitter-reacties aan hoe sterk het scepticisme ten aanzien van vrouwelijke betàwetenschappers is. Zou het succes van Bouman ook zo erg betwist en bekritiseerd zijn als ze een man was geweest? Het antwoord is bijna zeker nee. Bijna tweehonderd jaar na de bijdrage van Lovelace aan de wetenschap gaan we nog steeds gebukt onder onbewuste maatschappelijke vooroordelen. Of soms ook: volkomen bewuste vooroordelen.

“Aan de top is er voldoende ruimte voor alle vrouwen om succesvol te zijn.”

Zowel mannen als vrouwen moeten maatschappelijke vooroordelen overwinnen, maar vrouwen kunnen ook meer doen om elkaar bewust te steunen. In het verleden remden vrouwelijke leiders te vaak de carrière van een andere vrouw, enkel uit vrees dat ze zouden worden overtroefd. Uiteraard wil geen enkele vrouw dit openlijk toegeven, maar ik heb dit in mijn carrière meermaals zien gebeuren. Het is wellicht toe te schrijven aan een inherente angst dat een andere vrouw ‘haar plek zou innemen’, maar we moeten echt anders beginnen te denken en inzien dat er niet maar één plek beschikbaar is. Aan de top is er voldoende ruimte voor alle vrouwen om succesvol te zijn en om tot gendergelijkheid te komen. We moeten elkaar aanmoedigen en elkaars successen prijzen. En andere vrouwen helpen om de top te bereiken.

Gendergelijkheid is een universele strijd waarbij mannen en vrouwen aan dezelfde teugels moeten trekken, en het wijzen met de beschuldigende vinger tot het verleden behoort. Het is tijd om te handelen, en dat begint… thuis.

Gesterkt door familie en collega’s

Toen de eerste Afrikaans-Amerikaanse vrouw in de ruimte, dr. Mae C. Jemison, in de jaren zestig op school zat, nam haar leerkracht haar loopbaanambities niet serieus. “Ik wil een wetenschapper worden”, herinnert ze zich in een bijdrage in ‘Changing the Face of Medicine’. “Ze keek me aan en zei: ‘Bedoel je niet verpleegster?’. Maar ik plaatste gewoon mijn handen op mijn heupen en zei: ‘Nee, ik bedoel wetenschapper’”. Dit jonge meisje wist zo goed wie ze was dat niets of niemand haar van het tegendeel had kunnen overtuigen. Jammer genoeg gebeurt dit niet vaak.

Hoewel de moed en vastberadenheid van Jemison om voor zichzelf op te komen belangrijk was om de loopbaan van haar keuze met succes na te streven – ze veroverde later een plaats in het NASA-trainingsprogramma voor astronauten – had ze ook een familie die haar steunde en zo haar ambitie versterkte. Haar moeder en oom speelden beiden een cruciale rol in haar latere loopbaanontwikkeling, omdat ze haar nieuwsgierigheid voor wetenschap en de ruimte al van jongs af aan hadden aangemoedigd.

“Uit onderzoeken blijkt dat bedrijven met een diverse raad van bestuur financieel succesvoller zijn.”

We moeten verhalen als deze koesteren en delen, en ons erdoor laten inspireren, zodat we de mensen kunnen worden die we willen zijn en anderen rondom ons aanzetten om hetzelfde te doen. Bewuste steun van leraren, mentoren en/of familieleden is de drijvende kracht achter het succes van de meeste mensen, en het is bijzonder belangrijk om studentes van jongs af het vertrouwen en de overtuiging te geven opdat ze de loopbaan van hun keuze kunnen nastreven.

Ook continue steun op het werk is essentieel om succesvolle bedrijven te creëren die een betekenisvolle maatschappelijke impact teweegbrengen. Volgens een recente studie kan door diversiteit in het management van een organisatie haar resultaat met vijftien procent stijgen. Uit onderzoeken blijkt daarnaast ook dat bedrijven met een diverse raad van bestuur financieel succesvoller zijn, betere kredietratings hebben en een hogere werknemersretentie bereiken. Dus waarop wacht jouw organisatie nog?

De kracht van bewuste steun

Ik herinner mij een experiment met een technologieteam: om vrouwen in het team te empoweren had een aantal van die vrouwen beslist om hun steun voor elkaar te tonen door high fives te geven telkens als ze elkaar op kantoor tegenkwamen. Deze eenvoudige steunbetuiging werd al snel opgemerkt door de mannelijke collega’s en enkele dagen later begon het hele team high fives uit te delen, waardoor het moreel en de samenwerking in de hele organisatie verbeterde.

“Als we allemaal samen kleine stapjes in de juiste richting zetten, kunnen we sneller vooruitgang boeken naar een inclusievere toekomst.”

We vergeten weleens hoe krachtig bewuste steun is en hoe makkelijk het kan worden bereikt. Het is maar één voorbeeld, maar het toont aan hoe krachtig de kleinste daad van samenhorigheid kan zijn. Bekijk vanuit deze zelfde optiek je eigen onbewuste vooringenomenheid in de manier waarop je met meisjes en jongens communiceert. Het zit soms in de kleinste details, zoals een meisje zeggen dat ze moet focussen op nieuwe vrienden maken in plaats van een moeilijke wiskunderichting te nemen, of een jongen ontmoedigen om danslessen te volgen. Deze uitspraken lijken misschien onschuldig, maar ze kunnen een groot verschil maken.

Beschouw dit dus als een oproep. Begin vanaf vandaag je vrouwelijke teamleden op het werk of je dochters of kleindochters bewust te steunen.

Op zoek naar inspiratie? Bevind je je in een leidinggevende functie, vind dan een geschikte vrouw en overtuig haar om te solliciteren voor een vacature in je organisatie. Ben je een studente, moedig dan een van je medestudentes aan om computerlessen te volgen of mee te doen met de roboticawedstrijd. Eenvoudige aanmoedigingen kunnen een blijvende positieve impact hebben.

Maar nog belangrijker, laten we het samen doen. Praten over deze kwesties is belangrijk, maar dat doen we nu al jaren. Zo gaat er niets veranderen. Het zijn onze daden die echt een verschil zullen maken. Als we allemaal samen kleine stapjes in de juiste richting zetten, kunnen we sneller vooruitgang boeken naar een inclusievere toekomst, waarin er plaats is voor verschillende meningen en standpunten, en waarin we carrières hebben waarvan vrouwen als Ada Lovelace destijds alleen maar konden dromen.

Foto: Istock

Schrijf je reactie

Charlie geeft regelmatig het woord aan mensen die - net als wij - geen blad voor de mond nemen.

Lees verder in Wereld

Colofon

Adres Redactie

Toko Space t.a.v. Charlie Magazine
Statiestraat 139
2600 Antwerpen