“Artificiële intelligentie maakt werk meer menselijk”

“Artificiële intelligentie maakt werk meer menselijk”

Als Siri zou kunnen schilderen, hoe zouden haar kunstwerken er dan uitzien?, vroeg onze redacteur Thomas Smolders zich onlangs af. Hij maakte er een video over, waarin hij betoogt dat algoritmes nu al behoorlijk creatief zijn, ook al is die creativiteit misschien niet direct kunst te noemen. Filosoof Dylan Meert denkt er het zijne van, en reageert op de stelling van Thomas.
Verschillende denkers schetsen een somber beeld over onze toekomst met robotica. Yuval Noah Harari bijvoorbeeld merkt op dat door verregaande automatisering veel mensen waardeloos voor de economie zullen zijn. Wat te doen met deze nutteloze klasse? Ik denk dat we dit probleem nooit zullen meemaken, omdat menselijke intelligentie en artificiële intelligentie (AI) te verschillend zijn. AI gaat nooit het menselijk redeneervermogen overtreffen, omdat beiden in essentie radicaal anders werken. AI zal volgens mij voornamelijk de analytische sleur uit het werk halen en mensen verlossen van eentonige en gevaarlijke taken, om zo meer ruimte te maken voor menselijke betekenis en creativiteit.

“Menselijke intelligentie is eigenlijk nog steeds meer raadselachtig en verbluffend dan artificiële.”

Om mijn redenering te kunnen volgen, moeten we eerst precies begrijpen wat AI is. Dit omdat ik wil ophelderen dat AI niet zoiets is als vergevorderde menselijke intelligentie, maar een compleet ander systeem. Menselijke intelligentie is eigenlijk nog steeds meer raadselachtig en verbluffend. AI heeft drie grote beperkingen, namelijk manipulatie, semantisch redeneren en gelimiteerd zijn tot het uitvoeren van één taak. Het is enkel in analyse en het verwerken van grote hoeveelheden data dat AI beter is dan menselijke intelligentie.

Laten we die beperkingen er eens bij pakken, om te beginnen manipulatie. Hoogleraar robotica Daniela Rus gaf in een recent interview aan dat het makkelijker is om AI naar Mars te sturen dan het de was te laten vouwen. Geef een AI een geconditioneerde omgeving met helder afgebakende variabelen en het kan verbazingwekkende dingen doen. Maar in manipulatie van de buitenwereld en het reactievermogen op ongekende variabelen is het hulpeloos, wat in schril contrast staat met mensen. 

De tweede beperking is dat AI-systemen gelimiteerd zijn tot het uitvoeren van één taak. Er zijn verschillende algoritmen om plaatjes te herkennen, muziekvideo’s aan te raden en GO te spelen, maar er is niet één super-algoritme die het allemaal kan. AI kan zich ook niet andere dingen aanleren dan waarvoor het oorspronkelijk ontworpen is, AlphaGO kan niet schaken en kan het ook niet leren. Mensen daarentegen zijn met name geschikt om verschillende taken tegelijkertijd uit te voeren en leren continu nieuwe vaardigheden.

“Het is vrijwel onmogelijk voor AI om te begrijpen hoe sociale context, emoties, kunst en religieuze activiteiten werken.”
 

De derde beperking, en de belangrijkste om te onthouden, is dat AI niet semantisch, of betekenisvol, kan redeneren. AI-systemen kunnen bijvoorbeeld plaatjes herkennen van een paard door letterlijk duizenden verschillende afbeeldingen van een paard te analyseren, om zo naar gelijkenis te kunnen bepalen wat een paard is en wat niet. Ter vergelijking, mensen leren wat een paard is door enkele afbeeldingen te bekijken en kunnen daarna onmiddellijk allerlei verschillende paarden herkennen. Daarnaast is het zo goed als onmogelijk voor AI om te begrijpen hoe sociale context, emoties, de gelaagdheid van menselijke communicatie, kunst en religieuze activiteiten werken. Activiteiten waar mensen superieur in zijn door hun vermogen tot semantisch denken.

Dit zelfstandig redeneren aan de hand van betekenisvolle categorieën is diep menselijk en tot nu toe onverklaarbaar voor de wetenschap. We weten ten eerste niet echt goed wat ‘semantisch denken’ precies is, we weten niet hoe we op deze manier kunnen leren en we weten niet hoe we het kunnen nabootsen in AI. Voor de wetenschap is hierdoor de kloof van machine naar mens tot op heden onoverbrugbaar. De vraag voor veel AI – wetenschappers is of AI nu te primitief is qua computerkracht om semantisch te kunnen redeneren of dat de AI systemen die we tot nu toe ontworpen hebben fundamenteel anders werken dan menselijke intelligentie. Ik geloof dat laatste, zonder uit te sluiten dat door nieuwe technologie er een AI 2.0 systeem kan ontstaan dat wel de menselijke intelligentie evenaart, maar aangezien we nog amper begrijpen hoe mensen werken zijn we daar nog lang, lang, lang niet.

“Op basis van de loutere menselijkheid, geloof ik dat mensen altijd beter zullen zijn dan machines.”
 

In de arbeidsmarkt betekent dit dat mensen nog steeds van waarde zullen zijn. Dat we AI gaan inzetten om de analytische sleur en eentonige taken op te lossen, maar mensen nog steeds broodnodig zijn om als generalisten in hun vakgebied semantische taken op zich te nemen en om de verantwoordelijkheid te nemen voor genomen beslissingen. Denk dus eerder aan AI als aanvulling, robotica die dokters helpen om een diagnose te stellen, die advocaten bijstaan in hun kennis van de wet, politie assisteert in het opsporen van criminaliteit en supermarkten waar de kassa automatisch is en het personeel een dienst naar de klant toe vervult.

Indien je echt gelooft dat AI een nutteloze klasse van mensen gaat maken, dan geloof je eigenlijk dat sommige mensen tot niets meer in staat zijn dan het uitvoeren van eentonige taken. Op basis van de loutere menselijkheid, geloof ik dat mensen altijd beter zullen zijn dan machines. AI gaat dus niet de boel overnemen, maar gaat onze menselijkheid beter tot bloei laten komen. Daar kijk ik alvast naar uit.

 

Dylan Meert is filosoof en programmamaker van Pakhuis de Zwijger, Amsterdam.
Lees ook: Kan A.I. kunst maken?
Foto: Istock

Plaats zelf een reactie

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Zonder jou geen Charlie!

Kom bij de leukste club van het internet en krijg: 2 bookzines per jaar, Charlie goodies en toegang tot alle online artikels.

En het allerbelangrijkste: de wetenschap dat je bijdraagt aan een stem die nodig is!

Colofon

  • Hoofdredactie Jozefien Daelemans
  • Chef redactie Selma Franssen
  • Marketing & partnerships Sophie Docx
  • Art Direction & fotografie Sarah van Looy Carmen de Vos Sandra Mermans
  • Design & code Birdseye design
Adres Redactie

LDV United
t.a.v. Charlie Magazine
Rijnkaai 100
2000 Antwerpen