Geek Rubriek

Kerstmis voor atheïsten

4 manieren om kerst te vieren zonder Jezus

Kerstmis voor atheïsten

Nog even en het is weer tijd om dankbaar te zijn en samen met uw vrienden en familie om-ter-langst aan tafel te zitten. Gelovig of niet, dat is een traditie die we graag in stand willen houden. Maar voor velen onder ons is het een beetje sneu dat het allemaal lijkt te draaien om een verhaal waar we eigenlijk niet in geloven. Die kerststal vinden we enkel leuk uit nostalgie, ‘De Herderkes’ zingen we niet meteen met volle overtuiging en van mirre wordt niemand wild. Gelukkig is Charlie hier om uw kerstweek nieuw leven in te blazen met een aantal inspirerende alternatieven waar we oprecht opgetogen over kunnen zijn.

Een Warme Winterwende

Stonehenge
Daar moeten we niet eens voor wachten tot kerstavond, want de festiviteiten mogen al beginnen tussen 21 en 22 december met de langste nacht van het jaar. Op 22 december om precies 05:49 mag u in vreugde opveren en iedereen rond u een Warme Winterwende wensen, of een Spetterend Solstitium!

Er is licht aan het einde van de tunnel: vanaf de Winterwende worden de dagen weer langer.

Wat valt er te vieren?
De aarde draait zoals we weten lichtjes gekanteld rond de zon, daardoor hebben we in het noordelijk halfrond tijdens de winter minder licht. De Winterwende is het eigenste moment dat de Noordpool het verst verwijderd is van de zon en tevens het astronomisch startschot voor de winter. Dat klinkt misschien niet als een reden om te feesten, maar er is licht aan het einde van de tunnel: vanaf nu worden de dagen weer langer!

Hoe uiten we onze feestvreugde?
We vieren de terugkeer van het licht, en daar hoort een arsenaal kaarsen bij, #lichtuit nog aan toe! Wie er voluit voor wil gaan, kan een wiel in brand steken bij wijze van symbolisch eerbetoon aan de zon. Laat u ook gerust inspireren door het verwante Joelfeest van de oude Germanen, waarbij ‘het Joeldrinken een wezenlijk bestanddeel van het feest vormde’, maar doe de twee best niet tegelijk.

Zij die het echt héél hard menen, trekken naar Stonehenge om daar de zon te zien opkomen tussen de astronomisch perfect geplaatste stenen, maar wees gewaarschuwd: daar lopen een aantal bijzondere figuren rond.

Festivus, for the rest of us!

Na dat drinkgelag kampt u waarschijnlijk met een vervelende kater en dito humeur. Dat komt dan prima uit, want op 23 december is het tijd voor Festivus, de dag dat eventuele slechtgezindheid de festiviteiten alleen maar ten goede komt.

Wat valt er te vieren?
In een eerbetoon aan de onnavolgbare Frank Costanza en de hele Seinfeld show maken we een sterk statement tegen de commercialisering van Kerstmis, en dit op zo absurd mogelijke wijze.

Hoe uiten we onze feestvreugde?
De kerstboom moet plaatsmaken voor een aluminium paal, waar je verder niets meer mee doet – versiering zou ons alleen maar afleiden van de redelijk uitgebreide rituelen. Om te beginnen dient iedereen, telkens er iets doodnormaal en volkomen voorspelbaar gebeurt, de handen in de lucht te gooien en te roepen: ‘Het is een Festivus Mirakel!’

Eenmaal aan tafel begint de Airing of Grievances, waarbij we elk familielid uitgebreid duidelijk maken hoe ze ons dit jaar hebben teleurgesteld. Na het diner, een ondefinieerbaar gerecht dat het midden houdt tussen spaghetti en vleesbrood, is het tijd voor de Feats of Strength. Hierbij daagt het gezinshoofd een familielid naar keuze uit voor een partijtje worstelen. De traditie zegt dat Festivus pas voorbij is wanneer ‘het gezinshoofd op de grond is geworsteld en zijn hoofd tegen de vloer is geklemd’. Let’s rumble!

Ruimtelijke bezinning

NASA-Apollo8-Dec24-Earthrise

Earth Rise, NASA

Nu we al onze persoonlijke demonen hebben aangepakt, is het tijd om onze blik te verruimen en even stil te staan bij de onmetelijke kosmos en de helden die haar exploreren. Op 24 december zal het precies 47 jaar geleden zijn dat de bemanning van Apollo 8 vanuit de ruimte een kerstboodschap uitzond en daarmee alle televisierecords brak. De diehards onder ons zullen het minder appreciëren dat ze uit de Bijbel voorlazen, maar het zijn astronauten, helden van de kosmos, en die mogen (bijna) alles. Ja, zelfs een vervelende klier in het gezicht slaan of met iets te veel pathos Space Oddity zingen vanuit het Internationale Ruimtestation.

Wat valt er te vieren?
1968 was geen makkelijk jaar, met de Vietnamoorlog, de Koude Oorlog, de moorden op MLK en JFK, de sociale onrust en massale rellen. De kerstboodschap van Apollo 8 was dan ook een bijna mythische gebeurtenis: de eerste bemande missie in een baan rond de maan, een testrit voor de uiteindelijke maanlanding, en een boodschap van vrede, vooruitgang en hoop.

Voor de eerste keer konden we de aarde zien zoals ze was: klein, kwetsbaar, en eindig.

De astronauten van Apollo 8 namen op diezelfde dag een van de belangrijkste foto’s ooit genomen. ‘Earthrise’ wordt the most influential environmental photograph ever taken genoemd, en staat zowat symbool voor het ontstaan van een globaal milieubewustzijn. Voor de eerste keer konden we de aarde zien zoals ze was: klein, kwetsbaar, en eindig.

Hoe uiten we onze feestvreugde?
We doen eens zot en gaan naar buiten! Ja, het is koud, maar dat ongemak is klein bier vergeleken met de ontberingen die een doorsnee astronaut moet ondergaan. België en Nederland mogen dan zowat de slechts mogelijke plaatsen zijn om hemellichamen te spotten (#lichtuit, geldt dat ook voor straatverlichting?), maar als het even meezit zien we zien we in de vroege avond Mercurius laag aan de horizon in het zuidwesten, en rond middernacht ook Jupiter in het oosten. Een beetje verrekijker zijn naam waardig zou je zelfs Jupiter’s manen moeten kunnen tonen. Vergeet ook niet te wuiven naar de astronauten in het Internationaal Ruimtestation, al was het maar symbolisch. Rond 18:20 verschijnt het ISS in het Zuid-Zuidwesten op ongeveer 12°, een dikke vuistbreedte boven de horizon. Nog meer informatie over wat je kan spotten vind je op de site van ieders favoriete weerman Frank Deboosere.

Merry Newtonmas!

newton

Portret van Sir Isaac Newton via Wiki Commons. Kerstmuts: Charlie Magazine

De dag daarna is er een kindeke geboren op aard, maar niet het kindeke waar iedereen aan denkt want Jezus werd hoogstwaarschijnlijk ergens in september geboren. Niet erg, nu kunnen we ons volledig concentreren op het eren van sir Isaac Newton, een van de grootste genieën die onze planeet ooit mocht verwelkomen en in tegenstelling tot Jezus wél geboren op 25 december.

Wat valt er te vieren?
Het erfgoed van Newton is ongeëvenaard en oneindig verreikend. Hij wordt dan ook algemeen gerespecteerd als de belangrijkste wetenschapper in de geschiedenis van de mensheid. Newton legde de basis voor de klassieke mechanica, beschreef als eerste de zwaartekracht, vond en passant de differentiaal- en integraalrekening uit, beschreef als eerste de optica en de wetten van licht en kleur, en dat allemaal voor hij 26 werd. Verder vond hij ook de spiegeltelescoop uit, de gekartelde randjes aan onze muntstukken en het kattenluikje. Kortom, de man was een genie.

Sir Isaac Newton, een van de grootste genieën die onze planeet ooit mocht verwelkomen werd in tegenstelling tot Jezus wél geboren op 25 december.

Hoe uiten we onze feestvreugde?
Het fijne aan Newtonmas is dat het perfect te integreren valt in een klassiek kerstfeest en u de bomma dus niet onnodig hoeft op te winden. De kerstboom mag gewoon blijven staan, al moet de piek wijken voor een buste van Newton en moeten de kerstballen plaats maken voor symbolische appels. Als er eentje op de grond zou vallen, kan u voor de lol uitrekenen hoeveel de zwaartekracht tussen die appel en onze aarde precies bedraagt. (F=m.g, waarbij m de massa is van de appel in kg, en g de valversnelling, 9,81 m/s2).

Ook de cadeautjes mogen blijven, maar we geven de voorkeur aan wetenschappelijk getinte attenties. ‘Experimenting with babies‘ lijkt ons een fijn boek voor de nieuwe ouders onder ons, een mierenboerderij is altijd interessant, en wie heeft er nog geen Newton’s Cradle op zijn bureau?
Zelfs de klassieke kerstliederen staan een geslaagde Newtonmas niet in de weg, mits we de tekst een beetje aanpassen. Zo zingen we op de tonen van Jingle Bells:

Gravity, gravity,
Keeps us on the ground.
An apple fell near Newton’s head,
What goes up comes down.
O-o-o-o-oh
Gravity, gravity,
Mass times nine point eight
Remember travel very fast
If earth you must escape!

We sluiten af met een prachtige versie van Stille Nacht als een ode aan het electromagnetisch spectrum.
Reason’s greetings, everyone!

Een oudere versie van dit stuk verscheen al eerder in december 2014. Stephanie maakte er een update van voor 2015.

Schrijf je reactie

Stephanie Dehennin is een freelance illustrator en een onverbeterlijke nieuwsgierigaard. Voor Charlie deelt ze de verborgen verhalen en fascinerende feiten die ze vindt in de catacomben van het internet.

Lees verder in Wereld

Zonder jou geen Charlie!

Kom bij de leukste club van het internet en krijg:

  • 2 bookzines per jaar, Charlie goodies en toegang tot alle online artikels.
  • En het allerbelangrijkste: de wetenschap dat je bijdraagt aan een stem die nodig is!

Ik word lid!

50
Vrienden van Charlie

Ook Charlie friend worden? Stuur een mail voor info naar sophie@charliemag.be

Colofon

  • Hoofdredactie Jozefien Daelemans
  • Chef redactie Selma Franssen
  • Marketing & partnerships Sophie Docx
  • Art Direction & fotografie Sarah van Looy Carmen de Vos Sandra Mermans
  • Design & code Birdseye design
Adres Redactie

Toko Space t.a.v. Charlie Magazine
Statiestraat 139
2600 Antwerpen