Opinie

Wat we nodig hebben, is een Plan B

Wat we nodig hebben, is een Plan B

22 maart, ergens tussen 8 en 9 uur zit ik zoals elke dag op de trein naar Brussel Centraal. Een medereiziger belt met een vriend en hoort het nieuws dat er explosies zijn geweest op de luchthaven. Zenuwachtigheid slaat toe onder de pendelaars. Iedereen tokkelt druk op iPads en mobiele telefoons, op zoek naar informatie. Ik toon twee mensen naast mij de eerste foto van de verwoeste vertrekhal. Iedereen zwijgt maar de blikken spreken boekdelen.

De rest van de dag sijpelt het nieuws binnen op kantoor. Nieuws over de ravage, de slachtoffers en een tweede aanslag in de metro, niet zo ver weg van waar wij zijn. Op de radio huilt Eva Daeleman. We zijn aangedaan, maar iedereen is vrij rustig. Het moet voor de mensen die thuis zitten eigenaardig genoeg enger zijn dan voor ons in Brussel. We zijn vooral bezig met hoe we nu thuis gaan geraken. We maken zelfs grapjes, over waar we gaan overnachten als de treinen niet rijden en wie er straks om broodjes moet gaan.

Er is een collega van een andere dienst die men niet kan bereiken, zo horen we. Maar telefoon en internet werken maar moeizaam, zeker in de buurt van de Wetstraat, dus we gaan ervan uit dat het daar aan ligt. Uiteindelijk geraken we thuis. De nieuwsuitzending ’s avonds maakt ons ongeruster dan we in Brussel waren. Later komt het bericht dat die ene collega niet gewoon onbereikbaar was, maar zwaargewond in het ziekenhuis ligt. De verslagenheid is groot. De realiteit komt stilaan binnen.

Over een paar dagen is het voorbij met de eendracht en verbondenheid. Dan zijn de meningen daar weer, over wat we nu moeten doen en wat niet.

Op televisie zingt Bart Peeters een lied. Er is ook een debat, met veel plaats voor nuance. Zelfs onze politici tonen zich sereen en roepen op tot solidariteit. Al die rust staat in schril contrast met de gebeurtenissen zelf en dat geeft ons een gevoel van eendracht.
Dan zet Dirk De Wachter, die ook in het debat zit, ons weer met beide voeten op de grond. Hij zegt iets in de trant van: “Vandaag zijn we allemaal overtuigd van de nood aan nuance en is iedereen vervuld van samenhorigheid, verdriet en emoties. Maar binnen een paar dagen is dat voorbij, en hoe zal het dan zijn?”

Het is een slag in je gezicht, maar hij heeft helemaal gelijk. Over een paar dagen is het voorbij met de eendracht en verbondenheid. Dan zijn de meningen daar weer, over wat we nu moeten doen en wat niet. Hoe belangrijk ook, met de boodschap dat we elkaar moeten omhelzen en lief moeten zijn voor elkaar houden we het inderdaad niet langer dan een week of zo vol. Als we daarna niet iets concreets hebben, iets om te doen, dan blijven er alleen de onrealistische, domme, simplistische (maar wel heel concrete) voorstellen over die we horen uit de mond van o.a. Donald Trump en president Hollande, of die her en der verschijnen in een post op Facebook: bouw een muur, neem wraak, gooi ze buiten. Daartegenover is liefde te vaag, als plan.

Dus hierbij een voorstel. Een aanzet tot een concreet Plan B. Het is misschien niet perfect, maar we moeten ergens beginnen. Onze regering beraadt zich binnenkort over de aankoop van nieuwe gevechtsvliegtuigen. De optie die voorligt is een batterij F35 vliegtuigen. Dat zijn een soort bommenwerpers, die ook kernwapens kunnen vervoeren. Nu ga ik er persoonlijk vanuit dat een Belgische kernbom niet het langverwachte antwoord is op de terrorismedreiging. (Wie denkt van wel, die gaat best meteen een bunker bouwen in de tuin.)

We investeren 3,5 miljard euro in Plan B: in inlichtingendiensten, politie, buurtwerk, deradicaliseringsprogramma’s, tewerkstelling, democratisch debat en in vertrouwen.

Het voorstel is simpel: we nemen het budget voor die vliegtuigen (nl. minstens 3,5 miljard euro aankoopwaarde en daarna elk jaar 470 miljoen in onderhoudskosten) en we investeren het in Plan B. We investeren in voldoende mensen en middelen voor inlichtingendiensten, politie, recherche, etc. Maar we investeren ook minstens evenveel in buurtwerk, in deradicaliseringsprogramma’s, in tewerkstelling, in propere straten, in nultolerantie voor discriminatie, in het voorkomen van spijbelen op school,… We investeren in meer democratisch debat, in vertrouwen en in ontmoetingen tussen mensen.

Misschien is dat allemaal nog steeds te vaag. Geen erg, het is tenminste al een beetje concreet. Breng voor mijn part iedereen samen om hierover na te denken en om het in te vullen. Maak een forum waarin burgers, bedrijven, vakbonden, middenveldorganisaties, journalisten, academici, ambtenaren,… hun gedacht mogen zeggen over de vraag “Hier is 3,5 plus zoveel miljard. Wat gaan we doen om onze samenleving te herstellen?” Dan zijn we vertrokken. Dan hebben we iets om te doen. Om Ish Ait Hamou te parafraseren: het gaat niet over van wie de samenleving is, het gaat over hoe iedereen die hier is met elkaar samenleeft. Alles is beter dan meer bommen.

Wat zou jij doen met 3,5 plus zoveel miljard om onze samenleving beter te maken? Post het hieronder.

Schrijf je reactie

3 reacties
  • Gerrit Brouwers says:

    Als we dat nu ook eens gebruiken om de wapenexport af te bouwen, met name (in eerste instantie?) dan naar enigszins dubieuzere regimes zoals Saoedi-Arabië. Ik kan me voorstellen dat het geld kost, al was het maar om de politieke onwil af te kopen, om de inkomsten die wegvallen uit dat deel van de economie op de korte termijn op te vangen. Een belangrijk voordeel van deze expenditure shift is dat de NATO, VS op kop, moeilijk kan beweren dat we als natie daarmee onze verantwoordelijkheid om bij te dragen aan stabiliteit – in de vorm van een vredevoller samenleving, in dit geval – in de wereld ontlopen.

  • Zoë says:

    Ik ben het helemaal met Elisabeth en Magnus Ranstrop eens. Wel zou ik zeker kinderen in het verhaal betrekken. Zij hebben niet alleen een neutrale kijk op de huidige stand van zaken maar ze beschikken ook nog eens over een onbegrensde creativiteit. Hop, op naar plan B! Wat is de volgende stap?

  • Wat zou ik doen? Ik zou vooral de experts (niet de politiekers), van academici tot jeugdwerkers aan het woord laten en eens horen welke oplossingen zij voorstellen.

    Ik heb de voorbije dagen (en vooral wanneer ik politici hoor spreken die geloven in de kracht van verandering) nog vaak moeten denken aan wat Caitlin Moran zei: “All the ways we communicate have been designed by young men. The options are binary: like or don’t like. There should also be a ‘can we step back and contextualise this please?’ button.” (dank u Jozefien om dat te posten)

    Omdat ik geen opinie wil spuien, speel ik leentjebuur bij enkele artikels die me gisteren aanspraken met inzicht en praktische actiepunten.

    Een mix van een softe aanpak en een aanpak gefocust op het inwinnen van juiste informatie vond ik in het artikel van De Morgen, getiteld Contraterreur-expert: “Hou hoofd koel, terroristen hopen op overreactie”

    “De Zweedse contraterreur- en deradicaliseringsexpert Magnus Ranstorp maant aan tot spoedoverleg tussen overheden en de moslimgemeenschap.

    Hoe moet België nu reageren?
    De eerste focus ligt natuurlijk op het nog beter in kaart brengen van de samenhang Syrië-IS-jihadistische milieus door de inlichtingen- en veiligheidsdiensten, die voldoende middelen zullen moeten krijgen maar ook intenser samenwerken. België heeft door zijn gelaagde administratieve niveaus ogenschijnlijk wel grote moeilijkheden om een allesomvattende aanpak uit te werken.”

    “De tweede nadruk moet uiteraard op preventie komen te liggen. Je moet geradicaliseerde individuen echt vroeger onderscheppen. Daarom moet je betere sensoren uitbouwen, vooral in grootsteden zoals Brussel. Als lid van het Europese Radicalisation Awareness Network leidde ik in Kopenhagen zo’n preventieprogramma, waaraan alle stadsdiensten meewerkten. Erg belangrijk is de rol van de gemeenten, die eigenlijk iedereen moeten kennen in hun wijken. In Kopenhagen werkten we via de woonverenigingen, die een grote rol spelen in het opmerken en absorberen van geradicaliseerden die gewelddadig kunnen worden.

    “Een derde nadruk is meer dan ooit aandacht hebben voor criminaliteit, omdat er voor de huidige IS-cellen in Europa duidelijk veelvuldig gerekruteerd is onder misdadigers die op de laagste trap zijn begonnen – als straatboefjes. De as misdaad-terreur moet simultaan worden bestreden als je extremisme wil voorkomen.

    Een mix van emotionele en kritische bedenkingen vond ik bij Ico Maly.
    https://icomaly.wordpress.com/2016/03/22/aanslagen-in-brussel/

    Waarbij vooral dit stuk resoneerde: “De aanslagen in Brussel worden gezien als een alleenstaand gegeven die ‘zij’ ‘ons’ aandoen. Ze zijn echter deel van een spiraal van geweld. Van het kolonialisme tot de eerste Golf-Oorlog, van onze steun aan Saoedi Arabië en Israël tot en met de bombardementen in Afghanistan en Irak. De huidige golf aan terreur is niet los van dit verhaal te begrijpen. De fundamentalistische Islam is een reactie op eeuwenlange Westerse inmenging en lokale dictaturen. Die spiraal heeft een puinhoop gecreëerd in het Midden-Oosten, falende staten en mensen gevoed met haat. Die puinhoop wordt vandaag geglobaliseerd.
    Niet zozeer onze hooggestemde waarden zijn het probleem, maar net het feit dat ‘we’ ze constant met de voeten treden. We zijn helemaal niet geloofwaardig als het om mensenrechten en democratie gaat, net omdat we vaak het omgekeerde doen, dan wat we preken en anderen opleggen te doen.”

Philippe Diepvents schrijft boeken (bij Manteau) en speelt daarnaast al eens voor directeur van een studiedienst. Dingen die hem doen fronsen zijn legio in de wereld. Dingen die hem doen lachen gelukkig ook. Al bij al balanceert dat uit tot een vredig voortkabbelend leven.

Lees verder in Wereld

Zonder jou geen Charlie!

Kom bij de leukste club van het internet en krijg:

  • 2 bookzines per jaar, Charlie goodies en toegang tot alle online artikels.
  • En het allerbelangrijkste: de wetenschap dat je bijdraagt aan een stem die nodig is!

Ik word lid!

50
Vrienden van Charlie

Ook Charlie friend worden? Stuur een mail voor info naar sophie@charliemag.be

Colofon

  • Hoofdredactie Jozefien Daelemans
  • Chef redactie Selma Franssen
  • Marketing & partnerships Sophie Docx
  • Art Direction & fotografie Sarah van Looy Carmen de Vos Sandra Mermans
  • Design & code Birdseye design
Adres Redactie

Toko Space t.a.v. Charlie Magazine
Statiestraat 139
2600 Antwerpen