Precedent

Rechtvaardigt nieuwswaarde elke obsceniteit?

Sommige dingen behoeven geen zwierige inleiding. Laat ik maar gewoon vertellen wat er gebeurde. Een vader vergat zijn baby in de auto. In plaats van het kind ‘s ochtends bij de opvang af te zetten, liet hij het in de Maxi-Cosi op de achterbank staan en ging hij naar het werk. Een ganse dag stond die auto daar. Het kind ging dood.

Alleen al het horen van dat verhaal doet je naar adem happen. We kunnen ons dat gevoel zelfs niet voorstellen, de wanhoop en de woede, de zelfhaat die zoiets teweeg moet brengen bij iedereen die erbij betrokken is. Zeg niet dat je dat wel kan. Je kan het niet.

Maar het verhaal gaat verder. De man wordt voor de rechter gebracht. Onvrijwillige doodslag, luidt de aanklacht. Gezien de situatie wordt er geen straf gevorderd, maar wel een veroordeling, een te bepalen mate van schuld. Ook daar wringt en wroet ons gevoel in tegenstrijdigheden. Heeft die man sowieso al niet levenslang gekregen? Moet, aan de andere kant, de schuldvraag niet op zijn minst worden gesteld? Al was het maar uit eerbied voor dat kleine leven? Ook al twijfelt niemand eraan dat er hier geen opzet in het spel geweest kon zijn.

Tot daar kunnen wij nog volgen. Ons brein is voor die vragen te klein, maar we weten dat het dingen zijn waarbij stilgestaan moet worden. Aan het antwoord denken we niet. We beseffen dat dit het soort vragen zijn, het soort noodlot, waarvoor wij een rechtssysteem hebben ontwikkeld, over de eeuwen heen. Rechtspraak is een poging tot het objectiveren van waar wij als individu of als gemeenschap niet aan uit geraken. We spreken collectief af dat onze persoonlijke mening in dit soort intrieste drama’s minder van tel is. Dat het recht hierin een oordeel moet vellen.

Ons brein is voor die vragen te klein, maar we weten dat het dingen zijn waarbij stilgestaan moet worden.

Het oordeel van de rechtbank in dit geval, is dat er geen straf wordt uitgesproken. En dat er bovendien ook geen sprake is van schuld. De man wordt vrijgesproken. Sommigen zullen dat oordeel maar normaal vinden. Anderen zullen zich ongemakkelijk voelen bij die vrijspraak.

Wat rechtvaardig is, is een vraag die voor een stuk altijd zal afhangen van persoonlijk aanvoelen. Net als wat ‘eerlijk’ is of wat ‘sociaal’ is. Precies daarom besteden wij dit soort zeer moeilijke kwesties uit aan het gerecht.

Ongeacht wat dat persoonlijk rechtvaardigheidsgevoel ons zegt, één ding zou niemand met enige notie van fatsoen ooit doen. En dat is zo’n gebroken man, een man die zoiets gruwelijks heeft meegemaakt, de kleren van het lijf te stropen en in al zijn weerloosheid tentoon te stellen op het midden van het marktplein. Met een bord boven zijn hoofd waarop “Is hij schuldig?” geschreven staat, om daarna aan elke willekeurige voorbijganger te vragen wat zij ervan denken, of zij vinden dat er hem nu wel of niet schuld treft. Nee, dat zou onmenselijk zijn. Onze zweem van beschaving onwaardig.

Nieuwswaarde en objectiviteit hebben hun recht, maar rechtvaardigen die elke obsceniteit?

En toch is dat exact wat er gisteren is gebeurd. “Is deze vrijspraak wel terecht?”, hoorde ik Lieven Verstraeten aan mij en de rest van Vlaanderen vragen in Terzake. Schept dit geen ‘precedenten’? Men had een ernstig kijkende professor in maatpak opgetrommeld als buffer, maar de vraag was wel degelijk aan ons, voorbijgangers gericht. Dat die man daarmee naakt en weerloos op het virtuele marktplein werd geschopt, leek niemand te deren. Men was achteloos over hem heen gestapt ter wille van de nieuwswaarde.

Nieuwswaarde en objectiviteit hebben hun recht, maar rechtvaardigen die elke obsceniteit? Moeten mededogen en menselijkheid daar tegenover niet in de weegschaal worden gelegd? Is dat geen vraag die elke zichzelf respecterende journalist zichzelf zou moeten stellen op zo’n moment? Een greintje geweten. Ja, Lieven, dit schept een precedent. Het was de eerste keer ooit, dat ik bijna letterlijk moest kokhalzen van mijn favoriete duidingsprogramma.

2 reacties
  • Charlie says:

    Onderstaande reactie op dit artikel werd anoniem gepost in The Secret Feed. We verplaatsen deze naar hier. Omdat de Secret Feed geen discussieforum is, omdat reacties op artikels thuishoren bij het artikel (waar dat ook anoniem kan) en omdat iedereen recht heeft op een mening.

    ANONIEM: “Mijn reactie op “Precedent”: Welke ouder VERGEET nu in godsnaam zijn of haar kind, in de auto ? Welke randdebiel doet zo iets ? Ik heb zelf 2 kinderen en ik kan me echt met geen mogelijkheid inbeelden dat zoiets mij ooit kan overkomen. Een ouder die zijn kind simpelweg vergeet verdient het om publiek aan de standpaal te staan. Sorry. Geen begrip voor. Wat mij betreft leggen ze die man ook een verbod op om ooit nog kinderen te krijgen. Dat is hard hè ? Weet ik. Maar het is wel zo.”

    • Philippe Diepvents says:

      Ik wil toch even reageren.

      Dat is inderdaad hard. Eerlijk wel, maar hard. Omdat het een kind is, zijn harde reacties ergens ook te begrijpen. Je denkt al snel aan je eigen kinderen en daarover nuanceert niemand makkelijk.

      Aan de andere kant: je reageert nu zeer fel op een leed dat niet eens het jouwe is. Wel dat van die vader. Ik vind het niet gerechtvaardigd om dat leed af te pakken, te ontzeggen, en alleen over schuld te spreken. Ik vind verder ook dat er al genoeg dingen met opzet gebeuren, waar we woest over kunnen zijn en dat we dat dan vaak te weinig zijn. En ik hoop oprecht dat mensen die om jou geven, meer vergevingsgezind zijn over fouten dan jijzelf.

      Philippe

Plaats zelf een reactie

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Zonder jou geen Charlie!

Kom bij de leukste club van het internet en krijg: 2 bookzines per jaar, Charlie goodies en toegang tot alle online artikels.

En het allerbelangrijkste: de wetenschap dat je bijdraagt aan een stem die nodig is!

Colofon

  • Hoofdredactie Jozefien Daelemans
  • Chef redactie Selma Franssen
  • Marketing & partnerships Sophie Docx
  • Art Direction & fotografie Sarah van Looy Carmen de Vos Sandra Mermans
  • Design & code Birdseye design
Adres Redactie

Toko Space
t.a.v. Charlie Magazine
Statiestraat 139
2600 Antwerpen

%d bloggers liken dit: