Gedacht

Schaadt het niet?

Schaadt het niet?

Er heerst in onze vrije samenleving een sociale consensus wanneer het gaat over alternatieve geneeswijzen: doe wat je wil, zolang je het niet erger maakt. Want baat het niet, dan schaadt het niet. Maar is dat wel zo?

Elke beëdigd geneesheer heeft zich te houden aan de eed van Hippocrates. Primum non nocere of “Vooreerst, richt geen schade aan”, lijkt vrij duidelijk. Schadelijke therapieën voorschrijven kan natuurlijk niet en gebeurt hier zelden. Zo zijn er in België gelukkig geen artsen die autistische kinderen behandelen met potentieel dodelijke chemische therapieën. En het is evident dat een arts wiens patiënt dringend een operatie of medicamenteuze behandeling nodig heeft, dit ook meteen voorschrijft of uitvoert. Belgische artsen die zich hier niet aan houden, riskeren een schorsing door de Orde van Geneesheren en een vervolging door het parket.

Even streng zijn we voor niet-artsen die doktertje spelen met ernstig zieke patiënten. De onrechtmatige uitoefening van de geneeskunde kan je een gevangenisstraf opleveren. Je mag jezelf bijvoorbeeld energetisch therapeut noemen, maar als je tegen een kankerpatiënt zegt dat ze geen chemo nodig heeft, dan riskeer je, naast een dode patiënt, ook een veroordeling.

Er bestaan trieste lijsten vol slachtoffers van kwakzalverij, maar het is niet zo dat dergelijke drama’s hier vandaag schering en inslag zijn. De meeste mensen stappen naar een arts wanneer hun klachten ernstig zijn. Maar wat als dat als niet het geval is?

De alternatieve therapeut vraagt me mijn karakter en emoties te omschrijven, zodat hij een persoonlijke samenstelling voor me kan maken.

Ik nam de proef op de som en schreef Belgisch alternatieve therapeut X aan die plantenextracten samenstelt op basis van je klachten. In mijn mail beschrijf ik mijn verzonnen ‘kwaaltjes’: extreme vermoeidheid, gewichtsverlies, overmatige dorst, vaak plassen en onverklaarbare jeuk. De studenten geneeskunde onder ons die niet meteen aan diabetes type 1 denken, mogen in september terugkomen. X antwoordt gelukkig dat zijn extracten enkel werken voor psychosomatische klachten. Maar in plaats van me door te verwijzen naar een arts, vraagt hij me mijn karakter en emoties te omschrijven, zodat hij alsnog een persoonlijke samenstelling voor me kan maken, aan 150 euro voor een complete kuur.

Schadelijk? Mogelijks. De extracten zelf zullen me geen gezondheidsgevaar opleveren, maar als ik niet naar een arts ga met mijn ongediagnosticeerde diabetes, kom ik in de problemen. Ik zou keto-acidose ontwikkelen en in een fatale coma sukkelen.

Een dure vogel

Toegegeven, mensen die met dergelijke klachten niet naar een echte arts gaan, zijn zeldzaam. Niet zo zeldzaam is het gebruik van ‘natuurlijke middeltjes’ en alternatieve therapieën bij ‘zelflimiterende ziekten’, ziekten die vanzelf overgaan. Want baat het niet…

Neem bijvoorbeeld Oscillococcinum, een bestseller tijdens de wintermaanden. Het grootste homeopathisch bedrijf ter wereld Boiron verdient er een aardige duit mee, geschat op 25 miljoen euro per jaar. Maar wat zit er eigenlijk in die witte korreltjes? ‘Suiker met een actief bestanddeel van marketing‘, grapt Lieven Scheire.  De precieze samenstelling luidt: “Anas barbariae, hepatis et cordis extractum 200K, hulpstoffen: sucrose, lactose.” Die laatste twee herkennen we snel als suikers, Hepatis et cordis extractum vertalen we als ‘extracten van lever en hart’, en de Anas Barbariae blijkt een soort eend te zijn.

Joseph Roy, een Franse arts en uitvinder van het populaire middeltje, boog zich in 1917 over zijn microscoop om het bloed te onderzoeken van slachtoffers van de Spaanse Griep. Volgens hem ontdekte hij daarmee een vreemde bacterie die uit ‘twee oscillerende balletjes’ zou bestaan. Roy beweerde de vreemde bacteriën vervolgens overal te zien, in het bloed van kankerpatiënten, tuberculose-patiënten, enzovoort. Hij concludeerde daaruit dat er één universele ziekteverwekker bezig was een hele hoop ziekten te veroorzaken. Volgens de regels van de homeopathie moest hij dan een vergelijkbare ziekteverwekker vinden om de ‘oscillerende bacterie’ te verslaan. Waarom er een eend moest gebruikt worden, is nog altijd niet duidelijk. Dat niet bacteriën, maar virussen griep veroorzaken, is ondertussen algemeen geweten. En dat de mysterieuze bacteriën die hij had gezien – maar nadien nooit meer door iemand werden waargenomen – waarschijnlijk luchtbellen waren, is een pak geloofwaardiger dan gelijk welke andere theorie.

Een verdunning van 1K betekent dat er 1 deel stof wordt opgelost in 99 delen water, alcohol of lactosepoeder.

Rest nog de 200K, die staat voor de ‘homeopathische verdunning’. Homeopathie baseert zich immers op het principe dat je een ingrediënt heel sterk moet verdunnen om werkzaam te worden. Een verdunning van 1K betekent dat er 1 deel stof wordt opgelost in 99 delen water, alcohol of lactosepoeder. 200K betekent dan een concentratie van 1 in 100200. Fabrikant Boiron zou aan 1 eend genoeg hebben om een ganse jaarvoorraad Oscillococcinum te maken.

Die verdunning vormt een probleem, want 100200 is een aanzienlijk getal, met 400 nullen. Het probleem met die oplossing is dat er volgens de wetten van de chemie geen moleculen van het ingrediënt in kwestie meer aanwezig kunnen zijn, en dus ook geen reacties meer kunnen geven in je lichaam. Je slikt dus geen eendenlever, als je dat al zou willen.

Dat probleem omzeilen de homeopaten met een tovertrucje: het principe van de ‘potentiëring’. Potentiëring is geen wetenschappelijke term. Hij werd bedacht door Samuel Hahnemann, uitvinder van de homeopathie. Telkens je een homeopathische verdunning maakt, moet je volgens hem heftig schudden. Dat schudden zou een ‘essentie’ achterlaten die niet zichtbaar noch meetbaar is. Met andere woorden: het water waarin je de stof oplost, zou de stof opnemen in haar ‘chemisch geheugen’- nog een term die geen enkele wetenschappelijke betekenis heeft.

Sommige homeopaten gaan nog verder en beweren dat bevindingen in de quantumfysica zouden bewijzen dat potentiëring bestaat. Als je een fysicus hard aan het lachen wil krijgen, dan moet je die vraag maar eens stellen. Ondertussen zijn er tal van wetenschappelijke onderzoeken uitgevoerd die de bevindingen van Hahnemann hebben geprobeerd te reproduceren, telkens met een negatief resultaat. Er ligt nog altijd 1 miljoen dollar te wachten op de eerste die de effectiviteit van homeopathie kan bewijzen.

The Quack Doctor: ‘I have a secret Art, to cure Each Malady, which Men endure’ via Flickr Commons

Placebo, Placebimus

Waarom blijven mensen dan homeopathische middeltjes kopen? Simpel: het werkt – een beetje. Niet omdat een gigantisch verdunde eend één of andere onzichtbare bacterie onschadelijk zou maken en daarmee op magische wijze een virus zou verzwakken, maar dankzij een netjes bewezen wetenschappelijk fenomeen: het placebo-effect. Het idee dat je iets inneemt dat je beter maakt, zou tot in 40% van de gevallen een meetbare verbetering van je gezondheidstoestand opleveren.

Onnodig dure placebos verkopen is niet mooi, maar laat ons dat even bedekken met de mantel der vrije markt. Wat met beëdigde artsen? Hoe kan het dat mensen die jarenlang chemie, fysica, fysiologie en pathologie hebben gestudeerd, zich wijden aan een theorie die een loopje neemt met wetenschappelijke basisprincipes?

Mensen voelen zich beter in een praktijk die niet vol merchandise staat en waar een vriendelijke dokter een vol uur de tijd neemt om je uitgebreid te horen.

Het zou kunnen dat sommige homeopaten daadwerkelijk geloven dat water een geheugen heeft. Het is niet onwaarschijnlijk dat enkelen onder hen quantumfysica niet helemaal begrijpen. Aannemelijk zijn de verhalen van de artsen die ik sprak, die zagen hoe de verlieslatende praktijken van enkele collega’s werden omgetoverd tot homeopathische goudmijnen. Mensen voelen zich nu eenmaal beter in een praktijk die niet vol merchandise staat en waar een vriendelijke dokter een vol uur de tijd neemt om je uitgebreid te horen. Daar hoef je natuurlijk geen homeopaat voor te zijn. Als alle conventionele huisartsen genoeg tijd zouden besteden aan hun patiënten, zouden ze die positieve effecten ook genieten. Dokter Dirk Van Duppen pleit al jaren voor een patiënt-gerichte aanpak en een positieve, warme band tussen arts en patiënt, want dat baat wel degelijk.

Het risico dat je van homeopathische middeltjes zoals Oscillococcinum schade zou ondervinden is dus nihil, tenzij je je zou verslikken. ‘Maar’, zegt dokter Marc Van Ranst, ‘zelfs al kiezen mensen om veel geld te geven aan placebo’s, ze worden ook een beetje betaald door iedereen met een ziekteverzekering.’ De mutualiteiten betalen immers tot 75 euro per jaar aan homeopathische geneesmiddelen terug, wat zou neerkomen op een 1,5 tot 3 miljoen per jaar. ‘Ik word daar behoorlijk kwaad van, in acht genomen dat er mensen zijn met zeldzame, maar ernstige ziekten, die hun peperdure medicatie niet kunnen betalen en waar het RIZIV niet in terugkomt.’ Maggie De Block liet vorig jaar weten dat ze terugbetaling van homeopathie via de verplichte aanvullende verzekering zou stopzetten. ‘Dat lijkt me een logische beslissing’, aldus Van Ranst. ‘Het terugbetalen van suikerpillen is geen nuttige besteding van overheidsgeld.’

Schadelijk geloof

We hebben dus controle-organen die kwakzalvers opsporen en overleveren aan het gerecht. We hebben een minister van Volksgezondheid die zich ertoe verbindt de terugbetaling van alternatieve therapieën onder de loep te nemen. Dat er ondertussen Homeopaten Zonder Grenzen in Afrika mensen opleiden tot druppelgenezers, en zelfs onderzoeken of HIV-patiënten hun Anti-Retrovirale medicatie kunnen uitstellen door homeopathische middelen te nemen, zullen we dan even – met fronsende wenkbrauwen – opzij zetten. Zoals fysicus Sylvia Wenmackers zegt: ‘Met veel goede wil zouden we die initiatieven kunnen omschrijven als een heel ingewikkelde manier om toegang te geven tot zuiver water.’

Wanneer je je afkeert van evidence-based geneeskunde, rest enkel geloof. En dat kan evengoed grote schade aanrichten.

We zouden met iets minder minzaamheid ook kunnen stellen dat het verspreiden van een ‘geneeskunde’ die de wetenschappelijke basisprincipes naast zich neerlegt, schadelijk is op een iets minder voor de hand liggende manier. Wanneer je je afkeert van de evidence-based geneeskunde, rest enkel geloof. En dat kan evengoed grote schade aanrichten.

Net nog sloeg Jim Carrey aan het tweeten over vaccinaties, verwijzend naar een oude claim die zegt dat ze autisme zouden veroorzaken (doen ze niet). Dit een week nadat een ongevaccineerd Spaans jongetje overleed aan difterie, een vreselijke ziekte die al twintig jaar niet meer was gezien in Spanje. Ondanks een Dokter House-waardig ensemble dat zijn diagnose stelde, heeft hij het niet gehaald. Zijn ouders verklaarden ‘zich bedrogen te voelen door de anti-vaccinatie beweging’. Over schade gesproken.

Wetenschappelijk gereedschap

Dat sommige vaccinaties in een paar extreem uitzonderlijke gevallen schade kunnen aanrichten, is geweten. Dat de ongelukkig genaamde ‘kinderziekten’ waartegen we vaccineren veel gevaarlijker zijn, wordt al eens vergeten. Moderne goeroe’s op sociale media die beweren dat het veiliger is om een kind niet te vaccineren, richten duidelijk schade aan. Moeten we vaccinaties dan maar ronduit verplichten zoals onlangs in Californië werd beslist? ‘Niet nodig’, zegt dokter Van Ranst, ‘de vaccinatiegraad in ons land zit op een veilig hoog niveau. De meeste ouders die weigerachtig staan tegenover vaccins zijn gewoon bezorgd en willen hun kinderen beschermen. Ze zijn dan ook makkelijk te overhalen mits een beetje sensibilisatie. Er blijven dan een paar mensen over die hardnekkig weigeren te vaccineren. Maar mensen die overal een complot in zien, overtuig je toch niet.’

Gek genoeg blijken pakweg homeopaten krèk hetzelfde te zeggen. Om even terug te gaan naar de eend van 25 miljoen: ‘Je kan nooit iemand overtuigen, alleen losmaken wat iemand al in zich heeft’, aldus CEO Christian Boiron. Inderdaad blijkt – uit wetenschappelijk onderzoek, uiteraard – dat mensen die je probeert te overtuigen van hun ongelijk, er nog sterker in gaan geloven.

Het winstbejag dat fans van alternatieve therapieën de farmaceutische industrie terecht verwijten, is net zo flagrant in de suikerpillenindustrie.

Mensen die zich afwenden van evidence-based geneeskunde blijken vooral enorm wantrouwig tegenover de farmaceutische industrie. Ze verwijten hen te rommelen met wetenschappelijk onderzoek, en dat is niet onterecht. Studies uitgevoerd op veel te kleine testgroepen, verwaarloosbare effecten en flagrante belangenvermenging blijken een reëel probleem. Des te opmerkelijker is dat mensen die Big Farma wantrouwen, hun scepsis laten varen wanneer het over alternatieve therapieën gaat. Het winstbejag dat ze de farmaceutische industrie terecht verwijten, is net zo flagrant in de suikerpillenindustrie.

Jammer, en schadelijk, is dat sommigen het kind met het badwater weggooien. In de discussies die ik aanging voorafgaand aan dit artikel, blijken de wetenschappelijke principes en de meta-analyses die ik voorleg, weinig indruk te maken. ‘De wetenschap weet niet alles’, is een vaak gehoord argument. Dat is net het punt: wetenschappers wéten dat ze niet alles weten, daarom doen ze aan wetenschap. Het is verstandig om sceptisch te staan tegen gelijk welke claim die je wordt aangeboden, uit gelijk welke hoek. En als je wil weten hoe de vork werkelijk in de steel zit, kan je maar één ding doen: de wetenschappelijke gereedschapskist bovenhalen en die claim gaan onderzoeken. Meten is weten.

Natuurlijk ontdekken wetenschappers elke dag nieuwe dingen. Maar weinig wetenschappers durven boude uitspraken doen over dingen waar ze niet genoeg gegevens over hebben. Dan gaan ze heel ingewikkelde zinnen gebruiken om te zeggen wat ze wél weten. Dat die ingewikkelde zinnen vaak worden herschreven tot makkelijk verteerbare, ongenuanceerde krantenkoppen, is voor de rekening van de krant in kwestie. Wetenschappers zijn dan ook vragende partij voor meer heldere, onderbouwde wetenschapscommunicatie. Ook willen ze meer controle op biomedisch onderzoek.

Het is verstandig om sceptisch te staan tegen gelijk welke claim die je wordt aangeboden, uit gelijk welke hoek.

We zijn als mensheid geëvolueerd van een kudde blinde volgelingen naar een maatschappij van individuen die zich niet langer hoeven te laten misleiden. We hebben een wetenschappelijke methode ontwikkeld waarmee we het kaf van het koren kunnen scheiden. We kunnen elk product, elke claim en elk geneesmiddel onderzoeken. De resultaten van die onderzoeken, onderwerpen we op hun beurt aan meta-analyses. Tegen schadelijke wanpraktijken van Big Farma of Big HomeoFarma is maar één remedie: sceptisch blijven, gegevens opvragen, meten, controleren en opnieuw controleren.

Wanneer het gaat over overtuigingen, lijkt het een uitgemaakte zaak. Discussies aangaan met mensen die geloofsargumenten aanvoeren, resulteren – in het beste geval – in oneindige loops van logische misvattingen. Nuttiger lijkt het te investeren in een goed uitgeruste wetenschappelijke gereedschapskist. Volgende keer leg ik uit, ‘doe-het-zelf-met-Roger’-gewijs, hoe je als niet-wetenschapper dat gereedschap kan gebruiken. Kwakzalvers en bedriegers zullen er altijd zijn, maar ze wezen gewaarschuwd.

Foto: Istock

Schrijf je reactie

30 reacties
  • Jeroen says:

    De enige reden dat zulke artikelen geschreven worden is om clicks te behalen, meer trafiek op hun website te generen om zo te kunnen genieten van meer reclame inkomsten.
    Een beetje zoals dat in elke flair wel een artikel over seks staat, seks verkoopt, en hete discussies op internet zorgen voor clicks en reclame inkomsten.
    Waarom zouden anders mensen een ondertussen bewezen feit in twijfel trekken?
    Ik zie het zo voor mij, de redacteur die aan het jonkie van de dienst vraagt om nog eens zo een artikeltje te schrijven met al de oude clichés in verwerkt om zo alternatieve (of oorspronkelijke) geneeswijzes met de grond gelijk te maken. Gewoon lachwekkend. Blijkt het ook nog eens bijna een volledige copy paste actie te zijn van een uitzending van Volt van een tijd terug.
    Media gaat sterk achteruit. Mensen lokken met een “de aarde is toch plat” verhaal.
    Het is zelfs beledigend naar de lezers toe, denken dat wij deze voorgekauwde boel zomaar slikken terwijl wij zelf toegang hebben tot haar bron van (dis)informatie…..

    • Stephanie says:

      Hallo Jeroen,
      Bedankt voor je reactie. Zoals ik al eerder schreef onder een reactie, ga ik niet met mensen in discussie hier, want daar zou ik een dagtaak aan hebben. Maar als ik beschuldigd word van plagiaat, moet ik dat wel even rechtzetten. Ik heb dit artikel wel degelijk ‘helemaal zelluf’ geschreven, hoor. Meer nog, ik heb nog nooit een artikel zo vaak herschreven. Omdat we wisten dat dit sterke reacties ging uitlokken, hebben we tot een paar uur voor publicatie nog gediscussieerd en het slot herschreven, altijd met het respect voor de lezer in onze achterhoofden. Met Dr Van Ranst heb ik een dik uur aan de lijn gehangen, en daarnaast heb ik een paar huisartsen gesproken die anoniem wensten te blijven.
      Ik maak er een punt van mijn artikels altijd grondig te researchen, en vind in mijn zoektocht naar informatie vaak verrassende dingen. Zo vond ik bijvoorbeeld -tijdens de research voor een ander artikel- dat Moeder Teresa, die je aanhaalt in je copy-paste hierboven, niet zo heilig was als iedereen denkt, maar dat is een ander verhaal.
      De uitzending van Volt heb ik nog niet gezien, maar bedankt voor de tip, misschien kan ik ze nog ergens online vinden.

    • Charlie says:

      Hoi Jeroen,
      Charlie werkt voorlopig nog niet met reclame op de site dus tot zover je redenering over clicks genereren. Ieder zijn mening natuurlijk, maar als je beschuldigingen maakt, kan je deze best ook even onderzoeken voor je je gal spuwt.
      We hebben je andere reactie verwijderd omdat volledige artikels copy-pasten in een reactie niet strookt met onze richtlijnen.

    • Marlies says:

      Dingen in twijfel trekken is nooit slecht. Houdt de mens scherp. Nodig in een maatschappij als deze. Goed bezig, Stephanie.

  • DRUMONT says:

    ARTIKEL Door Stephanie Dehennin 16 juli, 2015 Schaadt het niet?

    99% OF US ARE GOOD-HEARTED PEOPLE
    WHO RESOECT OTHERS AND WANT PEACE
    THE OTHER 1% RULE THE WORLD AND TELL US WE ARE AT WAR
    LEE CAMP

  • Lana says:

    Ik heb zelf wel eens homeopathische middeltjes genomen, maar zoals zoveel mensen weet ik niet meer wat te geloven. Ik vond dit artikel heel verhelderen omdat de auteur oproept om kritisch te blijven tegenover de Farmaceutische pillenindustrie maar ook tegen de Homeopathische zwendel. Blind geloof in iets kan gevaarlijk zijn. Ik ben alvast een beetje wijzer.

  • Marc Van Wijk says:

    Iemand die vandaag nog stelt dat homeopathie niet werkt, bewijst gelijk dat hij/zij niet op hoogte is van alle studies en onderzoeken die er de laatste tientallen jaren zijn gevoerd en/of gepubliceerd. Of, het gegeven is wel gekend maar wordt om een of andere reden bewust genegeerd of ontkend.
    Ik probeer even de volgorde van het artikel te behouden…
    – je spreekt over het chemisch geheugen van water dat niet wetenschappelijk zou bestaan. Graag even verder kijken naar bv: Masaru Emoto die al heel wat daaromtrent publiceerde, alsook Prof. Dr. Bernd & H. Kröplin
    – je brengt elke fysicus hard aan het lachen door over verdunnen en potentiëren te praten… behalve dan bv. Luc Montagnier, viroloo, nobelprijswinnaar en ontdekker van het HI Virus
    – dan weer opnieuw het tot in den treure uitgemolken verhaal van het placebo-effect. Wetenschappelijke studies toonden de werking van homeopathie al ruimschoots aan, dit zowel bij mensen als bij dieren als in vitro. Hoe zou placebo bij de twee laatste groepen te verklaren zijn? Daarenboven zetten vele mensen hun eerste stappen richting alternatieve geneeswijze pas wanneer ze ‘uitgedokterd maar niet geholpen’ in uiterste wanhoop niet weer weten waar naartoe. Waarom begint het placebo effect pas dan plots te werken; waar zat het bij al de vorige artsten, specialisten, ziekenhuizen…?
    – dat mensen die jarenlang chemie, fysica, fysiologie en pathologie hebben gestudeerd plots overstappen naar alternatieve methoden van behandelen wijst m.i. eerder op wijsheid dan op beginnende dementie. Artsen raken gefrustreerd door de beperktheid van hun kunnen dmv klassieke geneeskunde en stellen tot hun grote voldoening vast dat homeopathie het mogelijk maakt dat te doen wat uiteindelijk hun roeping was: mensen genezen.
    – dat artsen die homeopathie bedrijven plots in een goudmijn zouden vertoeven is eerder een fabel dan waarheid; de overgrote meerderheid van homeopaten heeft een totaal andere instelling waarbij het beoefenen van de homeopathie centraal staat, niet het grote geld. Ik nodig je trouwens uit om tijdens een seminar voor homeopaten een kijkje te komen nemen op de parking: de grote Duitse wagens zullen er een minderheid zijn.
    – mijnheer Van Ranst wordt niet zo gauw beschaamd blijkbaar. Ten eerste wordt de terugbetaling voor homeopathische middelen, osteopathie, acupunctuur, enz… bijna altijd geregeld via de bijkomdende verzekering van het ziekenfonds en niet via het verplichte basispakket. Ten tweede kost bv. het griepvaccin elk jaar opnieuw handen vol geld dat wij met z’n allen moeten ophoesten; een vaccin dat nooit zijn werking kan garanderen vermits de samenstelling elk jaar opnieuw een gok is. Er is trouwens één firma die het eerlijkheidshalve ook in de bijsluiter heeft vermeld: er is nooit enige wetenschappelijke studie die de werking van het griepvaccin heeft aangetoond.
    – de vaccinaties: deze hele luchtbel wordt goed in stand gehouden terwijl de meeste mensen er geen flauw benul van hebben wat men ons probeert wijs te maken of liever: wat men ons niet wil wijsmaken. Het voorkomen van de meeste ziekten is gedaald sinds de verbetering van hygiënemaatregelen en niet door vaccinaties. De theorie rond het opbouwen van weerstand door een vaccinatie houdt slechts rekening met een klein deeltje van ons immuunsysteem en ‘vergeet’ de rest van dat systeem… waar blijven de wetenschappers hier met de theorie die ze in hun opleiding kregen? En wat met de manier waarop vaccins worden gemaakt, welke stoffen er aan worden toegevoegd enz… Wat met de landen waar bv de HPV-vaccinatie wordt stopgezet wegens teveel ernstige nevenwerkingen en overlijdens?
    Het is verbazingwekkend dat mensen nog zo veel vertrouwen hebben in de klassieke geneeskunde. In deze internettijden blijkt dat velen, vooraleer ze een aankoop verrichten, alle reviews opgezocht hebben en het item vaak beter kennen dan de verkoper in de winkel. Toch blijken we slaafs en goedgelovig als ‘mijnheer doktoor’ ons wat pillen voorschrijft. De klassieke ‘genees’kunde komt veelal niet verder dan het bestrijden van je symptomen en dit zolang je je pilletje blijft nemen. Men ontwikkelt specialismen van specialismen en raakt steeds verder verwijderd van het geheel: de mens. Als je als patiënt echt kritisch gaat redeneren dan kom je tot dezelfde conclusie als de artsen die de klassieke geneeskunde lieten voor wat ze is en zich vol toewijding gingen specialiseren in bv. homeopathie.
    Plagiaat is een vies woord geworden doch als de boodschap zinvol is moet het kunnen, vind ik. Daarom vermeld ik graag de lijfspreuk van Samuel Hahnemann, ontdekker van de homeopathie. Een lijfspreuk die ook de mijne werd: SAPERE AUDE.
    Dat zoek je vast wel even op.

    • Stephanie says:

      Hallo Marc,

      Ik ga hier niet met mensen in discussie, daar zou ik een dagjob aan hebben. Ik heb gezegd wat ik wilde zeggen, en de meeste dingen zijn gelinkt naar degelijk wetenschappelijk onderzoek. Lezers kunnen zelf hun kritische conclusie trekken. Maar één ding wil ik wel even rechtzetten; de terugbetaling van alternatieve therapieën gebeurt inderdaad via de aanvullende verzekering. In tegenstelling tot wat haar naam doet vermoeden, is die verzekering *verplicht*. Iedereen betaalt dus wel degelijk mee.

  • Luc VdB says:

    Stephanie heeft haar mening gegeven.
    Ik zou het graag over feiten hebben ipv over meningen. ‘Wetenschap’ is een woord. Waar dat woord naar verwijst is een kwestie van consensus tussen al zij die vinden dat ze wetenschapper zijn. (en hoe definiëren we dat dan weer ?) Het is dus eerder een sociologisch gegeven. Als je daar een probleem mee hebt, dan heb je een probleem met de werkelijkheid; er is geen God die uit de hemel gekomen is en zei:” dit is wetenschap en dit is het niet” Het is mensenwerk, het draait om consensus en macht, en het verandert doorheen de tijd.
    Nog een feit: er is geen consensus over of homeopathie wetenschappelijk is of niet. Er is een meerderheid wetenschappers die vinden dat het dat niet is. Er is een kleinere groep die vindt dat het dat wel is. Men kan van mening verschillen over de definitie van ‘een wetenschapper’ maar er zijn duizenden artsen, fysici, apothekers, scheikundigen, die er voor uit komen te geloven dat homeopathie werkt. Laten we bij de feiten blijven, we kunnen kiezen bij welke groep we ons aansluiten, maar er is geen consensus, en de groep die in homeopathie gelooft is een minderheid die toch wereldwijd in absolute aantallen een zeer grote groep is. Dus, wat zullen we doen ? We kiezen kamp en zeggen dat die andere groep ketters..oh sorry…geen echte wetenschappers zijn ? Of nemen we ons voor nog aandachtiger te kijken ipv een woordenoorlogje te voeren ?

    • Rita Van Ursel says:

      18 jaar geleden,
      gynaecoloog in het ziekenhuis,
      ik was daar voor een curretage en meteen ook een borstonderzoek,
      de verpleegster had mijn fotos komen brengen,
      later deed de gynaecoloog zijn ronde,
      hij was razend dat ik de fotos had (het zijn de mijn …)
      ik lag op een kamer van 2, dus getuige,
      hij zei me in 1 zin dat alles moest worden weggenomen, borsten, baarmoeder, eierstokken, want ik had kanker …
      het was de dag van mijn verjaardag …
      ik mocht die dag naar huis,
      de kinderen hadden voor een verrassing gezorgd …
      ik kon hen niet vertellen wat de reden van mijn verdriet was,
      volgende dag kwam de huisarts op bezoek en die was heel boos,
      … dat is daar altijd hetzelfde daar op die hoek (praktijk gynaecologen)
      beenhouwers zijn dat …
      dokters mogen niet aangeven wat andere dokters uitspoken, ook al sterven daardoor hun patienten,
      hij stuurde me voor een second opinion naar een andere gynaecoloog,
      die wist niet waar hij het had, weer dezelfde onderzoeken, uitslag: niks aan de hand …
      het buro van die 1ste stond wel helemaal vol met doosjes pillen …

  • Herlinde Wynants says:

    Momenteel weet de medische wetenschap erg veel over ziekten, als iets dat bestreden dient te worden. Deze medische wetenschap weet echter erg weinig over hoe mensen zichzelf gezond kunnen houden door hun zelfherstellend vermogen aan te spreken, te verbeteren of te herstellen.
    Gezondheid maar ook chronische ziektes zijn complex en dynamisch en vereisen een veel bredere kijk dan het ingesleten oorzaak-gevolg denken. Die benaderwijzen zoals homeopatie, die holistisch denken, kunnen ons hierbij helpen. Een polariserende visie is hierbij een letterlijke “dooddoener”.

  • Marc says:

    Tja, onderzoeken googlen, dat kunnen we ook:
    http://www.theguardian.com/lifeandstyle/2015/mar/11/homeopathy-not-effective-for-treating-any-condition-australian-report-finds
    http://www.1023.org.uk/about.php
    http://www.thelancet.com/journals/lancet/article/PIIS0140-6736(97)02293-9/abstract
    etc..

    Maar zoals het artikel al stelde, er is niets mis met verdunde eend-pillen slikken, maar laten we dat niet financieren met publiek geld dat misschien beter besteed kan worden. Betaal die eend-pillen en eindeloos verdunde magnesium toch gewoon zelf – iedereen gelukkig!

    Verder erger ik me wel regelmatig aan het misprijzen van aanhangers van homeopathie t.o.v die “koude, onmenselijke” traditionele Westerse geneeskunde – zeker aangezien ik zonder die geneeskunde één kind minder zou hebben.
    Laten we wel wezen en het geheel in perspectief plaatsen: traditionele Westerse geneeskunde helpt je bij het behandelen van je extracraniale neuroblastoom, een buisje homeopatische bolletjes geeft je een extra placebo-boost tijdens de koude wintermaanden… Ieder z’n meug… Nuff said…

    • Rita Van Ursel says:

      wel Marc, ik wens je geen lymfevatonsteking toe,
      met als gevolg een dik blauw heel pijnlijk been waar ik niet op kon staan,
      verschillende dokters wierpen er hun licht op en schreven me wat voor,
      tot na een aantal dagen er toch eentje het licht zag en zei wat ik had en me 2 doosjes antibiotica voorschreef en een doosje om de bijwerkingen van die antibiotica tegen te gaan,
      nu ik wist wat ik mankeerde, zocht ik het middel op wat me kon helpen (ik heb cursussen)
      stuurde mijn dochters naar de apotheek die de middelen zelf maakt,
      nam het in en ik viel in slaap, wat ik al dagen niet had kunnen doen van de pijn,
      toen ik wakker werd was de pijn bijna over, mijn been niet meer blauw en veel minder gezwollen, ik kon er weer op staan. Placebo??
      De dokter had me ook gezegd dat ik dat geregeld terug zou krijgen, wel, ik ben 12 jaar verder en heb het nooit meer gehad.

    • Rita Van Ursel says:

      nog iets, een persoon die 50 kg weegt krijgt dezelfde dosis chemotherapie dan iemand die 100 kg weegt??
      nochtans was de dosis op haar maat voorgeschreven, maar het was zoveel gemakkelijker iederen dezelfde dosis te geven …
      dus de ene krijgt een overdosis, de andere te weinig …

    • Rita Van Ursel says:

      onnodige operaties en pillenslikkerij mag wel gefinancierd worden door publiek geld?
      en bijna alle vrouwen moeten pillen slikken tijdens de menopauze, alsof dat een ziekte is,
      en als ze nog niet in de menopauze zijn, dan worden ze er wel in gebracht, ook al zijn ze nog geen 40, en dat allemaal met publiek geld.

  • N. Degrauwe says:

    Waarom de Zwitsers op basis van klinisch onderzoek en een referendum wel voor homeopathie kozen: http://rd.springer.com/book/10.1007/978-3-642-20638-2/page/1

    Of in mensentaal: https://sites.google.com/site/ncfactueel/langverwacht-rapport-homeopathie-is-veilig-en-effectief

    En een recht van antwoord van eigen grond, klaar en helder van een arts – homeopaat: http://vanwijkm.blogspot.be/2014/11/het-dovemansgesprek.html

    ” studies die aantonen dat homeopathie wel degelijk werkzaam is en dat dit dus in ontelbare publicaties terug te vinden is. Deze onderzoeken gebeurden in vivo, in vitro, op mensen, dieren en planten. http://drnancymalik.wordpress.com/article/scientific-research-in-homeopathy, http://www.infowebweistra.eu/homeopathie-wetenschap.htm, http://www.homeopathyeurope.org/media/news/stunning-cuban-experiences-on-leptospirosis

  • paula says:

    Wat erg om bij Charlie zo een vreselijk artikel te moeten lezen. dit valt mij echt erg tegen . Wat een eenzijdig verhaal. Dit krijg je als mensen weigeren er voor open te staan. Van CHARLIE anders verwacht Homeopathie is al jaren bewezen.

  • Bruno says:

    Mooi artikel, het stukje over Oscillococcinum is eigenlijk vreselijk grappig, als het niet zo triest zou zijn.

    “die al duizenden jaren succesvol standhoudt; er moet dus wel iets van kloppen, niet?” Dat doet de astrologie ook.

    “(…) meerdere manieren zijn om wetenschappelijk onderzoek te doen” Er is maar één wetenschappelijke methode. De rest is eerder geloof, zeker als er een ziel aan te pas komt.

    Geloof is geen goede basis voor wetenschap, maar gelukkig wel voor genezing (maar dan zitten we weer bij het positieve placebo-effect).

    Naast placebo misschien nog belangrijker: de kat en zéér veel mensen worden met of zonder pilletje uiteindelijk ook weer gezond. Uitzieken help vaak.

    Alternatieve genezers luisteren soms wel beter, en nemen hun tijd. Daar kunnen de echte dokters soms nog wat van leren.

  • Veerle says:

    Heel jammer dat er in deze discussie rond de wetenschappelijke grond van homeopathie niet wordt gezien dat er meerdere manieren zijn om wetenschappelijk onderzoek te doen. Elke manier van wetenschappelijk onderzoek is gebaseerd op een onderliggend mensbeeld. Als je een mens ziet als een biochemisch wezen, een zak van huid waarbinnen zich biochemische processen afspelen die verantwoordelijk zijn voor wie je bent, dan kan je niet anders dan kiezen voor de huidige evidence-based, double blind methode en voor de ‘klassieke’ farmaceutica. As je een mens daarentegen ziet als een ziel met een emotioneel leven en een geestesleven in een fysiek lichaam, waarbij deze verschillende aspecten nauw met elkaar verbonden zijn, dan kom je uit bij andere methodieken en vormen van geneeskunde, zoals homeopathie maar ook Chinese geneeskunde (die al duizenden jaren succesvol standhoudt; er moet dus wel iets van kloppen, niet?). Jammer dat de stap van het mensbeeld overgeslagen wordt en er algemeen wordt beslist dat er slechts één manier van wetenschappelijk onderzoek mogelijk is.
    Ten tweede wordt er altijd weer geschermd met het placebo-effect: weten dat je een pilletje krijgt, is al genoeg om je beter te voelen. Als dat de enige verklaring is voor het feit dat homeopathie vaak wel werkt, hoe verklaar je dan dat mijn kat er zienderogen op vooruit gaat als ik haar homeopathie geef, dat baby’s heel goed reageren op homeopathie en dat mijn diep mentaal gehandicapte stiefzoon die met moeite weet waar hij zelf eindigt en wij beginnen, zoveel baat heeft bij homeopathie? Dit zijn mensen en dieren die niet beseffen dat ze een pilletje nemen en toch beter worden. Kan geen placebo zijn, lijkt me.
    Enfin, ieder denkt wat hij wil. Ik ben alleszins al jaren een heel tevreden homeopathie gebruiker. Blij dat ik van de zware pillen tegen migraine (en alle vreselijke bijwerkingen daarvan), alsook de stevige hooikoorts af ben en al jaren geen enkel pilletje meer neem.
    Zou fijn zijn als er nu in Charlie naast dit tendentieus artikel ook één komt dat de andere kant van het verhaal belicht…

    • Rita Van Ursel says:

      inderdaad, het schokte mij ook hoe er weer over homeopathie geschreven wordt,
      ik dacht dat Charlie een betere media was …

  • Rita Van Ursel says:

    iemand moet niemand zijn, sorry.

  • Rita Van Ursel says:

    weer een hetze tegen homeopathie,
    gelukkig bepaal ik zelf wat ik neem,
    ik behandel enkel mezelf, niemand kan me dat verbieden,
    van chemische geneesmiddelen word ik zieker dan ik ben, en iemand wordt daar voor gestraft,
    ga eens na hoeveel HSP-ers slecht reageren op chemische middelen.

    • Storm says:

      Ik ben HSP, vriendin is HSP, zoon is HSP, broer is HSP. Geen van allen reageert slecht op “chemische” middelen. (wist je trouwens dat nogal wat medicijnen gemaakt worden door bacteriën, wat is daar dan wel of niet chemisch aan?) Mijn moeder is géén HSP en reageert wel vreemd op verdovingsmiddelen. Alles valt te “bewijzen” als je een selecte groep mensen neemt die toevallig reeds voldoen aan je eigen overtuiging. Net om dat te vermijden wordt in de wetenschap met de dubbelblind methode gewerkt.

      Een paar reacties hierboven wordt gezegd dat je een mens ook als meer kan zien dan enkel een zak vlees en botten. Akkoord dat er andere visies en denkwijzen mogelijk zijn, ik wil nog in het midden laten wie “de waarheid in pacht heeft,” maar dat neemt niet weg dat toestanden zoals oscillocoxine pure kwakzalverij en geldklopperij zijn, en dat veel van die zelfverklaarde goeroes en genezers vooral uit hun nek lullen, niet weten waarmee ze bezig zijn en soms ronduit gevaarlijk zijn.

      Dergelijke toestanden doen mij wat denken aan een collega hier die zei dat ze al jaren hoofdpijn had sinds er een wifi antenne in haar bureau stond. Een beetje vreemd, want die antenne zat al twee jaar niet meer in het stopcontact. Ik stond ooit een uur vlak naast een reeks GSM antennes in een kerktoren. Geen hoofdpijn, niks andere vreemde toestanden. Ik ben nochtans HSP.

      Swat, ik ga verder niet in discussie hierover want zoals het overigens ongelooflijk interessante artikel al stelt: Dan eindigen we in een oneindige loop van non-argumenten.

      • Rita Van Ursel says:

        goed lezen, ik zei NIET alle HSP-ers.
        Er zijn dokters die naar hun patienten ‘luisteren’ (wil zeggen: wat die aangeven) en die er rekening mee houden en niet zo maar alles voorschrijven, ik heb zo een dokter gehad en hij stimuleerde me uit te zoeken wat kon en niet kon, hij schreef zowiezo niet onmiddelijk medicijnen voor.
        Hoeveel dokters doen dat? zij zijn alwetend …

Stephanie Dehennin is een freelance illustrator en een onverbeterlijke nieuwsgierigaard. Voor Charlie deelt ze de verborgen verhalen en fascinerende feiten die ze vindt in de catacomben van het internet.

Lees verder in Wereld

Colofon

Adres Redactie

Toko Space t.a.v. Charlie Magazine
Statiestraat 139
2600 Antwerpen